شهر خوسف،شهر گلهای نرگس

تاریخ ارسال: 1394-4-26
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 1693
شهر خوسف در خراسان جنوبی كه‌ در ۳۶ كیلومتری غرب بیرجند و در حاشیه كویر قرار گرفته دارای آثار تاریخی و مناطق گردشگری زیبایی است، آرامگاه ابن حسام خوسفی، مسجد جامع خوسف، روستای خور و خانه تاجور از زیباترین بناهای تاریخی دیار گل‌های نرگس هستند.
به گزارش خبرگزاری فارس از بیرجند، آثار تاریخی و گردشگری شهر خوسف به مانند دیگر آثار تاریخی خراسان جنوبی تاكنون دستخوش تغییرات چندانی نشده‌اند و اكثر بنا‌های تاریخی دیار گل‌های نرگس به دوران قاجار بر می‌گردند.

▪ آرامگاه ابن حسام

آرامگاه شاعر برجسته ابن حسام، مربوط به دوره صفویه با فرم كلی ۸ ضلعی با گنبدی شبیه كلاه فرنگی كه در اصل نور‌گیر مقبره محسوب می‌شود، احداث شده است و مسیر دسترسی به آرامگاه در پای تپه از طریق یك رشته پلكان صورت می‌گیرد كه بازدید‌كننده را به كنار مقبره هدایت می‌كند.
فضای ورودی آرامگاه دارای پله بوده كه در نمای جنوبی ساختمان قرار گرفته و به لحاظ فرم مانند پیش‌ طاقی است كه سقف آن دارای فرم قوسی شكل به صورت ۳ بخشی كند است و در نمای خارجی مقبره در ۳ طرف‌، نورگیر یا پنجره كار گذاشته شده است كه نور فضای داخلی را تأمین می‌كنند.
همچنین علاوه بر پنجره‌ها طاق‌نماهایی در نمای خارجی بنا به وجود آمده است كه فرم كلی بنا از این طاق نماها كه به صورت پیش طاق‌های عریض و تقریباً عمیق ساخته شده‌اند، نشأت می‌گیرد.

▪ روستای خور

بافت تاریخی روستای خور متأثر از شرایط اقلیمی و جغرافیایی محیط خود است. خانه‌های گلی‌، پوشش گنبدی‌، حیاط مركزی‌، بادگیرها‌، اطاق‌های دور تا دور حیاط‌، هشتی‌ها و دهلیزها‌، دیوارهای قطور، حوض و باغچه وسط حیاط به صورت هماهنگ و یكنواخت از ویژگی‌های معماری خانه‌های روستای خور بوده كه مطابق با اقلیم منطقه به وجود آمده است.
‌تراكم خانه‌ها و كوچه‌های پرپیچ و خم و همچنین بادگیرها از شاخص‌های عمده روستایی خور بوده كه جهت مقابله با اوضاع اقلیمی منطقه به وجود آمده است، در بافت خور بناهایی همچون قلعه‌، آب انبار‌، مسجد‌، حسینیه‌، حمام و خانه‌های قدیمی وجود دارد كه اكثراً متعلق به دوره صفویه است.

▪ مسجد جامع خوسف

این مسجد دارای سر در ورودی بلند با طاق جناغی و تزئینات رسمی بندی، صحن‌، شبستان زمستانی به نام‌های ملا علی‌اكبر و حاج عبدالخالق‌، یك شبستان تابستانی و شبستان‌های مهتابی و خلیلان است؛ ورودی بنا و شبستان‌های مهتابی و خلیلان در دوره‌های معاصر بازسازی شده‌اند.
در جریان مرمت شبستان مسجد به آثار و بقایای مربوط به دو دوره مختلف برخورد شده و احتمالاً زمان ساخت اولیه این بنا در قرون اولیه اسلامی قرون ۲ و ۳ هجری بوده كه در دوره‌های بعدی از جمله قاجار به فراخور نیاز مرمت شده و گسترش یافته است.

▪ خانه تاجور

این بنا مربوط به دوره قاجاریه بوده و از ویژگی‌های معماری آن داشتن دو در ورودی است یكی از ورودی‌ها دارای تزئینات آجركاری دوره پهلوی و دیگری دارای تزئینات رسمی بندی بوده و از لحاظ معماری اصیل‌تر است.
تزئینات بنا شامل رسمی بندی و آجركاری‌های ورودی، كار‌بندی‌های ایوان و پنجره‌های مشبك است،
از دیگر خانه‌های تاریخی خوسف می‌توان به خانه خلیلی و خانه علوی اشاره كرد كه در بافت تاریخی خوسف قرار دارند.
مؤلف كتاب ناشناخته حدود العالم من المشرق الی المغرب كه در سال ۳۷۹ هجری قمری تألیف شده از خوسف خسب یاد كرده و حمدالله مستوفی در سال ۷۴۰ هجری در كتاب نزهه القلوب‌ درباره خوسف چنین می‌گوید‌: «خوسف شهر كوچكی است و چند موضع توابع دارد و آب آن از رودخانه باشد و دی‌ها را آب از كاریز باشد و در آنجا همه نوع انتفاعی حاصل آید.»
حافظ نیز در مورد تعداد مزارع و موقعیت شهر خوسف چنین بیان می‌‌دارد‌: «‌۲۰ قریه و ۱۰۰ مزرعه از توابع خوسف بوده كه در كنار بیابان است و در آن طرف بیابان حدود كرمان بوده، خبیص نواحی آن است و آن بیابان را لوت خوانند و در تابستان از آن موضع نمی‌توان گذشت ۴۰ فرسنگ در آن راه آب ندارد.
عوامل متعددی در نحوه شكل‌گیری و گسترش كالبدی بافت‌های تاریخی مؤثر می‌باشند شناخت كامل و احاطه بر این عوامل تأثیر زیادی در بررسی، تجزیه و تحلیل عملكرد بافت دارد، عواملی مانند میزان خشكی یا رطوبت هوا‌، درجه حرارت‌، میزان و نوع بارش‌های جوی، نوع‌، جهت و سرعت وزش بادها
عوامل اجتماعی از قبیل مذهب‌، اعتقادات‌، آداب و رسوم‌، روابط اجتماعی‌، نوع شغل‌، میزان درآمد و نوع طبقات اجتماعی نیز در این مورد تأثیر‌گذارند.
بافت قدیمی خوسف نیز كه در طول حیات چند ۱۰۰ ساله خود‌، فراز و نشیب‌های زیادی را طی كرده از این امر مستثنی نبوده و در جریان شكل‌گیری و رشد خود بسیار از این عوامل متأثر شده است.»

▪ موقعیت جغرافیایی خوسف

شهر خوسف‌ در ۳۸ و ۵۳ طول شرقی و ۴۶ و ۳۲ عرض شمالی و ارتفاع یك‌هزار و ۲۹۰ متر از سطح دریا قرار دارد و دارای اقلیم مناطق بیابانی با ویژگی‌های خاص آن بوده، از جمله این ویژگی‌ها تابستان‌های گرم و خشك و زمستان‌های نسبتاً سرد است.
حداكثر نزولات آسمانی در ۳ ماه اسفند‌، فروردین و اردیبهشت بوده و كمی نزولات آسمانی باعث شده هیچ‌گونه رودخانه دائمی در اطراف آن جریان نیابد؛ ریزش‌های جوی كم، ۱۶۶ میلی متر درجه حرارت بالا در فصول گرم‌، اختلاف درجه حرارت شدید ۴۰ درجه و طولانی بودن دوران خشكی بیش از ۷ ماه از سال از ویژگی‌های عمده آب و هوای این منطقه است.
وزش بادها با توجه به جهت وزش، سرعت و خشك یا مرطوب بودن آن‌ها از عواملی است كه در اقلیم و آب و هوای‌ یك منطقه تأثیر به سزایی دارند، خوسف نیز از این امر مستثنی نبوده و در آن چندین نوع باد كه دارای ویژگی‌های متفاوت هستند، می‌وزد.
در منابع تاریخی از خوسف با عناوین زیر یاد شده است‌: ‌جوسف‌، جسف‌، خسف، خسب و خوسف؛ خسف به معنای زمین گود و خوسف به معنای پوشیده بودن كه هر دو معنی برای خوسف صادق است در كتب تاریخی متعدد نامی از خوسف هر چند به صورت‌های مختلف برده شده است كه دلالت بر اهمیت و اعتبار این شهر در دوره‌های مختلف دارد.
مردم شهر خوسف مردمی مهمان‌نواز و دلگرم هستند و آماده‌اند تا در سفر‌های نوروزی از گردشگران و مسافران نوروزی پذیرایی كنند.

منبع : خبرگزاری فارس

خوسف, گلهای نرگس, خانه تاجور, ابن حسام خوسفی

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه خراسان جنوبی
طبق منابع مستند تاریخی امامزاده بی بی زینب خاتون(س) خواهر گرامی امام رضا(ع) روزگاران قدیم به سببی گذرشان به روستای کاهین می افتاد که در آنجا بر اثر عارضه بیماری دار دنیا را وداع می گوید
1394-4-26
مجید
3084
به علت وجود چهار رودخانه فصلی در این روستا، نام آن «چند شط» بوده که به مرور زمان تبدیل به چنشت شده‌است.
    چنشت را هم وزن «بهشت» می‌دانند، 
1394-4-26
مجید
2660
قلعه فورگ در داخل روستای فورگ و در 10 کیلومتری جنوب شهر اسدیه واقع شده است .
1394-4-26
مجید
1383
استان خراسان جنوبی یکی از استان‌های ایران است
1394-4-26
مجید
2580
شهر خوسف در خراسان جنوبی كه‌ در ۳۶ كیلومتری غرب بیرجند و در حاشیه كویر قرار گرفته است
1394-4-26
مجید
1693
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
2072
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
2957

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
4973
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1544
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
4751
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
4613
1394-4-2
مجید
2528
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
4326

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
6995
1394-4-3
مجید
8736
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
2779
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
3531
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
3207

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
4772
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1888

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
7593

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1829

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
2959

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1618

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
4301

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1884

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
6626
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
3091

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
4622

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
3461
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
4108

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
5421

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
2315

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
4184

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
3535

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
2565

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1535

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1737

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1835

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
3861

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
5317
مطالب تصادفی
یخدان مویدی کرمان که به عنوان مشهورترین یخدان کرمان شهرت دارد به بیش از 12 متر می رسد و در گذشته در فصول گرم سال از آن به عنوان یخچال استفاده می شده است.
1394-6-6
مجید
3212
آبشارهای تنگ براق اقلید در موقعیت جغرافیایی E5209 N3039 در استان فارس واقع است
1394-5-19
مجید
3879
پایه‌های آن بر ستون‌هایی قرار گرفته و در پای یکی از این ستون‌ها سردابی به چشم می‌خورد که بر اساس بعضی روایات محل زندان بوعلی‌سینا بوده است.
1394-8-23
مجید
1551
ساختمان شهرداری قزوین قدیمی‌ترین عمارت شهرداری است که قبل وقوع جنگ جهانی اول توسط شرکت روسی «شوسه» که راه شوسه قزوین به تهران را احداث نمود، ساخته شد. 
1394-5-31
مجید
2147
پیست اسکی شازند (پاکل) با فاصله حدود ۲۵ کیلومتر از شهرستان شازند و ۵۵ کیلومتر از اراک، مکانی مناسب و جذاب برای ورزش اسکی و تفریحات زمستانی است.
1394-8-23
مجید
3258
حسینیه ای واقع در حومه جنوبی شهرستان ساری، استان مازندران و در روستای پهنه‌کلا شمالی است که تا مرکز شهرستان ساری حدود ۱۰ کیلومتر فاصله دارد.
1394-8-14
مجید
5738
این مجموعه گسترده وطویل را هیچ نوع دیواری محصور نمی‌کرده است
1394-4-31
مجید
1294
ایوان کرخه آثار شهری از دوره ساسانیان است و در زمان شاپور دوم ساسانی (۳۷۹-۳۰۹)ساخته شده‌است
1394-4-30
مجید
1871
 هر بخش از بازار کرمان در زمان یکی از فرمانروایان این شهر ساخته شده و به خاطر برخی ویژگیهایش در ایران منحصربه‌فرد و دارای شهرت جهانی است.
1394-6-6
مجید
3998
سنگ‌نبشته‌های داریوش بزرگ و سنگ‌نبشته‌های خشایارشا
1394-5-15
مجید
4827
روشنایی باغ در شب توسط لامپ‌هایی که در داخل فانوس گذاشته شده و به فواصل معین در اطراف قرار گرفته‌اند تامین می‌شود که منظره زیبایی را نیز ایجاد می‌کند.
1394-9-11
مجید
2410
تنگ سولک در غرب تنگ بجک و در نزدیکی شهر لیکک ، از توابع استان کهگیلویه و بویراحمد و در حدود 45 کیلومتری غرب بهبهان قرار دارد.
1394-7-8
مجید
3051