آسیاب آبی اشكذر از دوره صفویه

تاریخ ارسال: 1394-9-8
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 2578
در گوشه و كنار ایران، آسیاب‌های فراوانی از دوره‌های مختلف تاریخی به جا مانده است كه برخی از آنها به وسیله نیروی حیوانات كار می‌كردند و برخی مانند آسیاب‌های بادی نشتیفان در خراسان با نیروی باد به حركت می‌افتادند و برخی نیز با نیروی آب، اما این موضوع كه در دل كویری خشك و بی‌آب آسیابی ساخته شده باشد كه نیروی محركه آن آب باشد، امری شگفت‌انگیز به شمار می‌رود. اگر می‌خواهید تنها آسیاب آبی جهان در دل كویر را ببینید باید كوله بار سفر را به استان یزد و كویر مركزی ایران ببندید و از آسیاب آبی اشكذر دیدن كنید. این آسیاب در حاشیه غربی كویر یزد و در ضلع جنوب شرقی در 20 كیلومتری شهر یزد در امتداد مسیر جاده اصلی رستاق كه اشكذر را به بندر آباد و روستاهای مجاور متصل می‌كند، واقع شده است.

gallery_201511292794995371022

وقتی به این منطقه رسیدید انتظار دیدن یك رود و آسیابی با پره‌های بزرگ نداشته باشید. در حقیقت شما روی سطح زمین هیچ چیزی نمی‌بینید؛ چراكه كل مجموعه آسیاب در زیر زمین قرار گرفته است و آب مورد نیاز این آسیاب آبی به وسیله قنات و آب جاری شده در آن تامین می‌شود. این موضوع خود به تنهایی شگفتی دیدن این مجموعه را برای هر گردشگری دوچندان می‌كند. در حقیقت تنها چیزی كه شما از ساختمان این آسیاب روی سطح زمین مشاهده می‌كنید یك دروازه طاقدار آجری است كه شما را به عمق زیرین كویر هدایت می‌كند. مجموعه اصلی آسیاب در عمق هفت متری زمین احداث شده كه برای رسیدن به آن باید از دالانی شیبدار بگذرید. آسیاب آبی اشکذر از بزرگترین آسیاب های ایران است که متعلق به دوره صفویه بوده و زمانی با آب قنات همّت آباد سنگ های آن با قدرت تمام می چرخیده است.

gallery_201511294524030698476

 ورودی آسیاب دالانی شیب دار به طول 56 متر است که به قسمت اصلی آسیاب که هشت ضلعی است می رسد. سقف این هشت ضلعی به شکل گنبدی بنا شده است. سقف و مقرنس کاری های بنا با نقوش هندسی از ابتکارهای معماری کهن ایرانی است. آجر تنها مصالح ساختمانی این بنای دیدنی است. آسیاب آبی اشکذر یکی از 10 آسیاب ثبتی استان یزد به حساب می آید که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و از ویژگی‌های منحصر به فرد آن می‌توان به مقرنس کاری فضای اصلی، نقوش هندسی در اطراف دیواره‌ها، آجرکاری ظریف در محوطه اصلی آسیاب و صحن آن اشاره کرد. این آسیاب در عصر آبادانی خود تنها آسیاب منطقه میبد تا اشکذر بوده و ساعتی سی و پنچ من شاه آرد از زیر سنگ‌های پر قدرت آن به دست می‌آورده‌اند. . جالب‌ترین نكته در مورد این بنا، اختلاف دمای داخل آسیاب با فضای داغ و گرم بیرون آن است. این آسیاب در زمان سید ركن‌الدین قاضی، متوفی در 732 هجری قمری ساخته شده، ولی از هویت و قدمت اولیه این آسیاب هیچ گونه اظهارنظر دقیق همراه با اسناد و مدارك مستدل موجود نیست. در صفحه 140 كتاب آثار تاریخی یزد در مورد آسیاب آبی اشكذر آمده است: «این آسیاب از عجایب قابل دیدن در منطقه رستاق و یكی از بزرگ‌ترین آسیاب‌های ایران است كه متاسفانه به علت خشك شدن قنات همت‌آباد از كار افتاده و به كلی متروك شده است. آسیاب مذكور در عصر آبادانی یعنی تا چند سال قبل یگانه آسیاب منطقه میبد تا اشكذر بوده است و ساعتی سی و پنج من، آرد از زیر سنگ‌های پرقدرت آن به دست می‌آوردند.» آسیاب آبی اشکذر که بزرگترین آسیاب آبی جهان می باشد در عمق هفت متری زمین قرار دارد و به شماره 2086 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا که متعلق به قرن هشتم هجری قمری و از شاهکارهای هنر معماری سنتی و مهندسی ایرانیان می باشد محل آسیاب نمودن گندم و تأمین کننده آرد منطقه اشکذر بوده است و در زمان رونق آن، ساعتی 35 من گندم را به آرد تبدیل می کرده است.

gallery_201511295872767479187

 این آسیاب با احداث رشته قناتی به نام همت آباد در این منطقه احداث شده و با خشک شدن این قنات در دهه های اخیر، آسیاب نیز از کار افتاده است. آسیاب آبی اشکذر دارای دالان شیب دار یعنی راه ورود به صحن اصلی با پنجاه و شش متر طول و 10/4 متر عرض است. صحن اصلی آسیاب به شکل مثمن است که چهار ضلعش هر کدام 80/4 و چهار ضلع دیگرش هر کدام 75/2 متر است . هریک از اضلاع کوچک، غرفه ای به عمق یک متر دارد. در دو ضلع شرقی و غربی دو اطاق با جلو خانی تعبیه شده است.غرفه جنوبی صحن، محل دستگاه آسیاب یعنی دول و آخوره است. سقف صحن آسیاب گنبدی شکل است. مصالح آسیاب تماما از آجر است و ترکیب سقف و مقرنس کارهای صحن اصلی آن با نقوش هندسی که در آن ایجاد کرده اند، از ابتکارهای جالب توجه معماری کهن ایرانی است. این جاذبه گردشگری در حاشیه غربی کویر یزد و فاصله 10 کیلومتری شهر یزد در امتداد جاده اصلی اشکذر به رستاق واقع شده است. حدود 70 سال پیش به علت همجواری با ماسه های روان در زیر شن مدفون شده بود و پس از 5 سال به همت ریش سفیدان محل و سازمان میراث فرهنگی از زیر خاک بیرون کشیده شد و امور مرمت و بازسازی آن آغاز شده و امید است در آینده نزدیک دوباره راه اندازی شود. Watermills

http://yazd.irib.ir

ایران گردی, استان یزد, آسیاب آبی اشكذر از دوره صفویه

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه یزد
واژهٔ "یزد" به معنی پاک و مقدس است و شهر یزد نیز به مفهوم شهر خدا و سرزمین مقدس است.
1394-9-8
مجید
3505
این آسیاب در حاشیه غربی كویر یزد و در ضلع جنوب شرقی در 20 كیلومتری شهر یزد در امتداد مسیر جاده اصلی رستاق كه اشكذر را به بندر آباد و روستاهای مجاور متصل می‌كند، واقع شده است.
1394-9-8
مجید
2578
گنبد عالی ابركوه یكی از بنا های سنگی دوره دیلمیان و یكی از نفایس هنر معماری ایران می باشد كه بر فراز صخره های طبیعی جاده یزد – ابرقو ، به بخش بهمن واقع و از سنگ های طبیعی کوهستان ” ساروج ” ساخته شده است
1394-9-8
مجید
2896
اهمیت آتشکده به قدمت آتش درون آن است که گفته شده از حدود ۱۵۲۰ سال پیش تا کنون فروزان مانده و حفاظت گردیده است .
1394-9-8
مجید
2868
منار جنبان خرانق در بخش خرانق شهرستان اردکان واقع شده است، منارجنبانی که در دوران سلجوقی ساخته شده و بسی کهنسال تر از منارجنبان اصفهان است.
1394-9-9
مجید
2378
میبد نارین*قلعه یا نارنج*قلعه مهمترین بناى تاریخى شهرستان میبد است. این قلعه از بناهاى مربوط به دوره اشکانی و قبل از اسلام است و در دوران مظفریان تعمیراتى در آن صورت گرفت
1394-9-9
مجید
3498
این برج به صورت استوانه‌ای ساخته شده و دارای تزیینات قطار بندی آجری و گچی است که مانع تردد مارها به داخل برج می‌شود،
1394-9-9
مجید
2069
ورودی كاروانسرا در میانه جنوبی آن در داخل یك مسیر سرپوشیده (كوچه و ساباط) كه اصطلاحاً سول نامیده می شود
1394-9-9
مجید
5139
ساختمان یخچال کاملا از خشت و گل خام است و خوشبختانه هنوز قسمت اعظم این بنا باقی است و به عنوان یکی از نمونه های چشمگیر معماری این گونه آثار به شمار می آید.
1394-9-9
مجید
3028
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
2072
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
2957

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
4973
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1544
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
4751
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
4613
1394-4-2
مجید
2528
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
4327

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
6995
1394-4-3
مجید
8736
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
2779
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
3531
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
3207

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
4772
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1888

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
7593

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1829

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
2959

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1618

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
4301

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1885

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
6626
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
3091

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
4622

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
3461
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
4108

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
5421

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
2315

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
4184

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
3535

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
2565

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1535

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1737

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1835

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
3861

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
5317
مطالب تصادفی
این تپه به دلیل مشرف بودن به شهر همدان ، همواره از موقعیت ویژه ‌ای برخوردار بوده‌ است .
1394-9-7
مجید
3386
تالاب گميشان در شمال غربي گرگان ودرغرب و شمال غرب گميشان واقع شده است.ضلع جنوبي تالاب به رودخانه گرگان رود،ضلع شمالي آن به مرز ايران و تركمنستان،و ضلع غربي آن درياي خزر و شرق آن دشت گميشان است.
1394-7-18
مجید
1144
آبشار قره‌سو در جنوب غربی شهرستان کلات نادری و در فاصله ده کیلومتری آن و در یک کیلومتری جاده لاین از سمت کلات واقع شده‌است.
1394-4-28
مجید
1660
در شرایط کنونی با توسعه‌ روزافزون تأسیسات گردشگری ساحلی، گردشگر دیگر به آفتاب لب ساحل، شن ‌ها و خدمات پیش پا افتاده ساحلی اکتفا نمی کند و خدمات متنوع تری را می‌ ‌طلبد
1394-7-25
مجید
6292
اين‌ مقبره‌ در 25 كيلومتري‌ غرب‌ كوهدشت‌ و بر دامنه‌ كوهي‌ به‌ نام‌ «بره‌ كاظم‌»واقع‌ شده‌ است‌.
1394-8-9
مجید
1844
بازار بزرگ بروجرد که ساکنان محلی به آن راسا به معنی راسته بازار می گویند، عمده‌ترین مرکز تجارت سنتی شهر بروجرد است که مورد استفاده شهرنشینان و روستائیان شهرستان بروجرد و نیز دیگر مناطق اطراف قرار می گیرد.
1394-8-6
مجید
2188
این مجموعه گسترده وطویل را هیچ نوع دیواری محصور نمی‌کرده است
1394-4-31
مجید
1294
در سال ۱۲۹۸ هجری شمسی به علت هرج ومرج در کشور مردم روستا دور قلعه را حصار کشیدند
1394-9-12
مجید
1389
دره ستاره ها كه اهالي بومي به آن ستاره افتاده يا استاره كفته نيز مي گويند از زيباترين جلوه هاي فرسايش در جزيره پهناور قشم مي باشد 
1394-8-28
مجید
2339
یرمرد کر و لالی که در روستایی دور افتاده از سیرجان یکی از منحصر به فرد ترین هنرهای معاصر را ایجاد کرد هیچ گاه فکر نمی کرد باغ سنگی اش به یکی از جاذبه های بین المللی تبدیل می شود.
1394-6-14
مجید
2804
روستای ییلاقی جهان نما در دامنه کوه جهان نما قرار دارد . ارتفاع قله كوه جهان نما 3086 متر از سطح دریاست . این روستا و نواحی اطراف آن ، یکی از مناطق مهم حیات وحش طبیعی ایران به شمار می روند
1394-7-15
مجید
2590
استان کردستان بخشی از سرزمینی است که تحت حکومت مادها اداره می شد . حدود تاریخی سرزمینهای تابع دولت ماد از شمال با اورارتو ، از غرب با آشور و از جنوب غربی و جنوب با ایلام و سومر ( بابل و آکاد ) محدود بود .
1394-6-5
مجید
2888