استان مرکزی و پیشرفت صنعت

تاریخ ارسال: 1394-8-16
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 2032
استان مرکزی به عنوان پایتخت صنعتی ایران تقریباً در مرکز ایران قرار دارد. بزرگترین شهر و مرکز استان مرکزی شهراراک می‌باشد. در روزگار کهن این شهر عراق نام داشت که در زمان تسلط اعراب بر ایران عراق عجم نامیده می‌شد که شامل بسیاری از استانهای همجوار امروزی می‌شد. این استان از شمال به استان‌های تهران، البرز و قزوین، از غرب به استان همدان، از جنوب به استان‌های لرستان و اصفهان و از شرق به استان‌های تهران، قم و اصفهان محدود است. این استان با مساحتی معادل ۲۹٬۵۳۰ کیلومتر مربع حدود ۱٬۸۲ درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده‌است. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری، استان مرکزی دارای ۱۲ شهرستان، ۲۳ بخش، ۳۲ شهر، ۶۶ دهستان و ۱٬۳۹۴ آبادی دارای سکنه و ۴۶ آبادی خالی از سکنه‌است. مرکز این استان شهر اراک است. شهرستانهای این استان عبارت‌اند از: اراک، محلات، ساوه، تفرش، خمین، فراهان، دلیجان، شازند، آشتیان، کمیجان، زرندیه و خنداب.

نام استان مرکزی برای اولین بار در سال ۱۳۲۶ خورشیدی مطرح گردید. در آن سال استان مرکزی (به مرکزیت تهران) پهنه وسیعی از مرکز کشور شامل شهرهای تهران، قزوین، ساوه، قم، دماوند و محلات بود. در سال ۱۳۳۹ شهرهای اراک و کاشان به استان مرکزی اضافه شدند تا سرانجام در سال ۱۳۵۶ با انتقال مرکز استان از تهران به اراک، نام مرکزی بر روی استان باقی ماند.

از نظر واژه شناسی، مرکزی یک صفت است که ریشه‌ای غیر فارسی دارد.

در سال ۱۳۸۹ رئیس جمهور وقت، محمود احمدی‌نژاد پیشنهاد تغییر نام استان به استان آفتاب را مطرح کرد. دلیل وی برای طرح این پیشنهاد روشن نبودن نام مرکزی در تبیین هویت و معرف فرهنگ استان بود. اما این پیشنهاد دربرنامه زنده تلویزیونی بامخالفت مجری برنامه وپس از آن با مخالفت برخی از نمایندگان استان مرکزی مواجه شد. بعد از این برای تغییر نام استان نام‌های دیگری مانند استان ماد واستان اراک نیز پیشنهاد شد.

جغرافیای طبیعی

آب و هوا

آب و هوای استان به علت وجود کوه‌های مرتفع، مجاورت با حاشیه مرکزی ایران، همجواری با بخشی از منطقه حوض سلطان، کویر میقان و حوزه آبریز دریاچه نمک و همچنین قرار گرفتن در محل تلاقی دو رشته کوه البرز و زاگرس، دارای آب و هوایی متنوع است. همچنین جهت و جریان وزش بادهای غربی ـ مدیترانه‌ای و اقیانوس اطلس، توده‌های هوای فشار زیاد اقیانوس هند و جریانهای سرد آسیای مرکزی شرایط اقلیمی استان را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. مهمترین انواع آب و هوای استان عبارتند از: آب و هوای نیمه بیابانی در مناطقی چون ساوه و زرندیه، آب و هوای معتدل کوهستانی همراه با زمستان سرد و تابستان معتدل، در شهرستان‌هایی مانند اراک، خمین، تفرش و محلات. آب و هوای سرد کوهستانی با زمستانی سرد و برفی و تابستانی خنک در محدوده‌های جغرافیایی شهرستان شازند.

دشت‌ها و بیابان‌ها

استان مرکزی در دوره کواترنری مرطوب بوده و بارش‌های آن روزگار که باعث شسته شدن رسوبات از کوه‌ها و انباشت آنها در بخش‌های پست شده دشت‌های حاصلخیزی چون دشت فراهان، دشت شازند، دشت ساوه و دشت زرند را به وجود آورده‌است. پست‌ترین نقطه استان دشت مسیله با ۹۵۰ متر بلندا از سطح دریاست.



دریاچه‌ها و تالابها

دریاچه میقان

این دریاچه در شمال شرقی اراک و در دشت فراهان قرار دارد، مساحت اش بسته به میزان بارندگی از صد تا صد و ده کیلومتر مربع تغییر می‌یابد. آب این دریاچه شور است. از نظر اقلیم زمستان‌های معتدلی دارد و همین سبب شده تا در پاییز و اوایل زمستان زیستگاه پرندگان و به ویژه پرندگان مهاجر باشد.

دریاچه خورهه

این دریاچه دائمی از یکی از معدود دریاچه‌های معدنی استان مرکزی است. خودجوش است و حاوی ترکیبات گوگردی، غیر از آن به سبب جایگاه تاریخی اش مورد اهمیت است. همچنین از لحاظ علم پزشکی نیز مورد توجه است.

دریاچه قاسم‌آباد

دریاچه‌ای طبیعی است در غرب خنداب، در منطقه‌ای کوهستانی بین روستاهای اوچ تپه و قاسم‌آباد. میزان آب اش بسته بارندگی متغیر است به گونه‌ای که در سال‌های خشک سالی گاهی خشک می‌شود و در سال‌های بارندگی قابل قایقرانی است. وسعت اش بین دو تا سه کیلومتر متغیر است و در پاییز و ابتدای زمستان محل تجمع پرندگان مهاجر است.

کوه‌ها

۷۵٪ از مساحت استان را ناهمواری‌ها تشکیل داده‌است. کوه‌های استان مرکزی که در دوره ترشیاری شکل گرفته‌اند از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌اند. کوه‌های استان مرکزی دو گروه هستند یکی کوه‌های مرکزی در شهرستان‌های کمیجان، تفرش و قسمت‌هایی از ساوه و دیگری کوه‌های زاگرس در جنوب استان و در شهرهای شازند و خمین. کوه‌های راسوند در جنوب شازند و سفیدخانی در جنوب اراک از مهمترین کوه‌های استان هستند و قله شهباز با ۳۳۸۸ بلندی، در کوه‌های راسوند بلندترین کوه استان محسوب می‌شود.

رودخانه‌ها

در حال حاضر میزان آب بدست آمده از رودخانه‌ها، قنات‌ها و چشمه‌ها در استان حدود۲/۴ میلیارد متر مکعب است که تنها ۵۰ درصد از این حجم به مصرف کشاورزی می‌رسد.

چشمه‌ها

چشمه‌های موجود در استان همانند: چشمهٔ عمارت، چشمهٔ عباس‌آباد، چشمهٔ پنجعلی، چشمهٔ اسکان، چشمهٔ انجدان، چشمهٔ محلات، چشمهٔ سنگستان و چشمهٔ بالقلو نقش مهمی در تأمین آب مصرفی استان دارد.


جمعیت

جمعیت استان طبق آخرین سرشماری نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۱٬۳۲۶٬۸۲۶ بوده‌است که از این تعداد ۱۰۱۵۳۷۵ باسواد بوده‌اند.

استان مرکزی از مهاجرپذیرترین استان‌های ایران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ به حساب می‌آید. به‌طوریکه بر اساس سرشماری رسمی انجام‌شده در سال ۱۳۳۵، ۴۴ درصد از ۲ میلیون ایرانی که در آن دوره اقدام به مهاجرت داخلی نمودند، این استان را مقصد نهایی خود برای سکونت انتخاب کرده‌اند. این فرایند جذب مهاجر داخلی در دهه بعد افزایش یافت و به میزان ۶۷ درصد از ۲٫۳ میلیون نفر مهاجر افزایش یافت. اما در دهه ۵۰ و همچنین سال‌های بعد از انقلاب، این مهاجرت کاهش یافت و ایرانیان مهاجر، تمایل بیشتری برای حضور در استان تهران و شهر تهران از خود نشان می‌دادند.


عشایر

جمعیت عشایر استان مرکزی در سرشماری عشایر کوچنده در سال ۱۳۸۷

ایل استان‌ها خانوار جمعیت به نفر شهرستان محل اقامت در استان مرکزی
ایل ذلکی مرکزی - خوزستان - لرستان ۵۱ ۳۳۹ خمین
ایل شاهسون بغدادی مرکزی - قم - قزوین - تهران - همدان ۳۹۱ ۲۰۹۱ ساوه - زرندیه
ایل مغان مرکزی - تهران ۱۴۰ ۶۲۷ ساوه - زرندیه
ایل کرد همدان مرکزی - همدان - قم ۱۵۲ ۸۸۲ ساوه
طایفه مستقل کله کوهی مرکزی - قم - قزوین - تهران ۱۳۰ ۷۲۲ زرندیه
مجموع - ۸۶۴ ۴۶۶۱ -



ایران گردی, استان مرکزی

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه مرکزی
چشمه چپقلی چشمه‌ای در نزدیکی شهر اراک واقع در استان مرکزی است.
1394-8-20
مجید
1348
استان مرکزی به عنوان پایتخت صنعتی ایران تقریباً در مرکز ایران قرار دارد. بزرگترین شهر و مرکز استان مرکزی شهراراک می‌باشد.
1394-8-16
مجید
2032
این روستا در منطقه‌ای کوهستانى قرار دارد که کوه چشمه و کوه برف شاه در اطراف آن است و غارهای کوچک و بزرگ فراوانى در نزدیکى آن وجود دارد ارتفاع انجدان از سطح دریا دو هزار متر است.
1394-8-16
مجید
2319
غار گیوه کِش یکی از غارهای استان مرکزی است که در روستای انجدان* و 40 کیلومتری اراک قرار دارد.
1394-8-16
مجید
1704
غار آسیلی در 5 کیلومتری غرب روستای انجدان و 40 کیلومتری اراک در استان مرکزی قرار دارد.
1394-8-16
مجید
1609
این خانه قاجاری در محله «سه پل»، در شمال رودخانه قرار دارد. این خانه حدود دو هزار و پانصد متر مربع مساحت دارد و از مصالح خشت خام و گل چینه ساخته شده است.
1394-8-16
مجید
984
اخيرا تصويري در وبلاگ‌هاي داخلي و سايت‌هاي خبري خارج از كشور منتشر شده كه يك پديده بي‌سابقه و حيرت‌آور يعني "امامزاده سيار"! را نشان مي‌دهد. 
1394-8-16
مجید
843
این بنای تاریخی در داخل شهر خمین قرار دارد و در زمان ساخت و استفاده اولیه در محله سرسبز و خرم و در میان باغهای این شهر واقع بوده است اما بعدها بویژه در طی 20 سال اخیر با توسعه محیط نام برده دستخوش تغییر و تحول گردیده است .
1394-8-17
مجید
1842
تیمره منطقه ای در تقاطع سرچشمه های رود اناربار است و قدیمی ترین نشانه های تمدن بشری در این نقطه یافت شده .
1394-8-17
مجید
3414
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1624
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
1952

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
3605
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1188
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
3000
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3220
1394-4-2
مجید
1942
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
2804

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
4784
1394-4-3
مجید
6073
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
1915
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
1876
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
2485

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
3547
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1393

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
5422

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1393

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
1781

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1243

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
2984

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1271

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
3447
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
2455

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
2887

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
2384
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
3055

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
4113

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
1436

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
2810

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
2243

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
1675

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1185

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1186

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1239

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
2690

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
3913
مطالب تصادفی
مسجد و مدرسه کریم ایشان در شرق کلاله و در روستای کریم ایشان واقع شده و از آثار دوره قاجار است. 
1394-7-15
مجید
970
آب چشمه سجيران بسيار گواراست به طوري که برخي از افراد در مدت 15 دقيقه سه ليتر از آن را به آساني مي نوشند
1394-7-22
مجید
966

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
2887
آرامگاه شیخ احمد جامی یکی از جاذبه‌های گردشگری استان خراسان رضوی است که در حاشیه شمال غربی شهرستان تربت جام در کنار مقبره و مسجد خواجه عزیزالله در محله‌ای که سعدآباد خوانده می‌شود، قرار دارد.
1394-4-28
مجید
1374
پارک جنگلی جوارم با مساحتی بالغ بر 365 هکتار یکی از مناطق نمونه گردشگری است که در مسیر جاده تهران ـ فیروزکوه، جایی میان شهر زیرآب و شهر شیرگاه قرار دارد. به طور دقیق تر در فاصله حدود 6 کیلومتری شمال تا شمال غربی شهر زیراب و 11 کیلومتری جنوب شهر شیرگاه و در ضلع شرقی جاده آسفالته فیروزکوه قرار دارد.
1394-8-9
مجید
3423
آبشار قره‌سو در جنوب غربی شهرستان کلات نادری و در فاصله ده کیلومتری آن و در یک کیلومتری جاده لاین از سمت کلات واقع شده‌است.
1394-4-28
مجید
1207
این نقش برجسته در شهرستان ممسني در استان فارس است که در فاصله 150 کیلومتري شمال غربي شيراز قرار گرفته است.
1394-5-20
مجید
2026
منار جنبان خرانق در بخش خرانق شهرستان اردکان واقع شده است، منارجنبانی که در دوران سلجوقی ساخته شده و بسی کهنسال تر از منارجنبان اصفهان است.
1394-9-9
مجید
1722
بهشت گم شده یاسوج در شهرستان بویراحمد به مرکزیت یاسوج با طبیعتی زیبا و آب و هوایی دلپذیر و نشاط آور در شمال استان کهگیلویه و بویراحمد واقع شده و سرشار از آبشارها ، کوههای برافراشته وجنگلهای زیبا در دامنه کوه دنا است
1394-7-10
مجید
1016
1394-4-30
مجید
3424
کاروانسرا ی روستای دهنمک بر سر راه قديمي و تاريخي جاده سنگ فرش بنا شده است تاریخ احداث آن مربوط به دوره صفویه است.
1394-5-12
مجید
1315
گیلان دهمین استان پرجمعیت و بیست و هشتمین استان وسیع ایران است. تراکم جمعیت در این استان با ۱۷۷ نفر در هر کیلومترمربع جایگاه سوم را در ایران دارد.
1394-7-18
مجید
1054
لینک باکس مطالب سایت