کاش همه ديوار گرگان را می شناختند

تاریخ ارسال: 1394-7-13
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 1903
به گزارش مشرق به نقل از ايسنا، سه ديوار مربوط به دوره‌ي ساساني در محدوده‌ي درياي خزر تا كنون شناسايي شده‌اند. در اين ميان، ديوارهاي گرگان و تميشه در حوزه‌ي استحفاظي استان گلستان قرار دارند و ديوار دربند يا قفقاز در محدوده‌ي كشور جمهوري آذربايجان واقع شده است. ديوار گرگان كه در جهت شرقي - غربي با 200 كيلومتر طول ساخته شده است از درياي خزر شروع مي‌شود و تا پارك ملي گلستان ادامه دارد. ديوار تميشه نيز كه در خلاف جهت اين ديوار يعني در جهت جنوبي ـ شمالي ساخته شده است وبا 15 كيلومتر طول از دامنه‌ي جنوبي البرز تا خليج گرگان امتداد دارد.

gallery_201510054094287683881

حميد عمراني - معاون ميراث فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي و گردشگري استان گلستان - درباره‌ي جايگاه اين ديوار در جهان به خبرنگار ايسنا توضيح داد: ديوار بزرگ گرگان از نظر طولي پس از ديوار چين، دومين ديوار طولاني در قاره‌ي آسياست؛ ولي در جهان پس از ديوار چين با حدود شش‌هزار كيلومتر طول و ديوار ليمز با حدود 500 كيلومتر طول، ديوار گرگان سومين ديوار طولاني جهان است.

gallery_201510056498511153985

او درباره‌ي قدمت اين ديوار نيز بيان كرد: برخي معتقدند ديوار بزرگ گرگان به دوره‌ي مادي، هخامنشي يا اشكاني مربوط مي‌شود؛ ولي مطالعات باستان‌شناسي انجام‌شده نشان مي دهد كه ديوار بزرگ گرگان به اواخر دوره‌ي ساساني متعلق است و بازه‌ي زماني 429 ميلادي تا حدود سال 615 ميلادي را دربرمي‌گيرد.

او ادامه داد: از نظر قدمت، ديوار چين كه به دوره‌ي پيش از تاريخ مربوط مي‌شود قديمي‌ترين ديوار در دنياست. ديواره‌هاي آنتوني در يونان، ديوار گرگان و تميشه كه تقريبا در يك دوره هستند در رده‌ي بعدي قرار دارند.

gallery_201510051960754503346

به گفته‌ي عمراني، يكي از جنبه‌هايي كه ديوار گرگان را با 1700 سال قدمت مطرح كرده، به مهندسي آن مربوط مي‌شود كه از ديوار چين و ليمز پيشرفته‌تر است. در ديوار چين از مصالحي مانند سنگ، چوب و آجر استفاده شده، ولي تمام 200 كيلومتر ديوار گرگان از آجر ساخته شده است و اين نشان از مهندسي قوي به كار رفته در اين ديوار دارد.

gallery_201510053357651520102

او با اشاره به اين‌كه ساختار ديوار تميشه نيز شبيه ديوار گرگان است، اظهار كرد: يكي ديگر از مشخصه‌هاي ديوار گرگان اين است كه طبق منابع تاريخي، اين ديوار بايد بين 6 تا 10 متر ارتفاع داشته باشد كه از وجود 6 متر آن مطمئن هستيم؛ ولي براي اطمينان از وجود ارتفاع 8 تا 10 متري، به كاوش‌هاي باستان‌شناسي بيشتر نياز است. همچنين به نظر مي‌رسد ارتفاع شش متر بايد در تمام مسير ديوار وجود داشته باشد، زيرا ساسانيان براي جلوگيري از نفوذ دشمن حصارهاي محكمي را ايجاد مي‌كردند.

عمراني درباره‌ي ديگر ويژگي‌هاي ديوار بزرگ گرگان، توضيح داد: مقابل ديوار، خندقي به طول 200 متر و عرض 30 متر وجود دارد كه از آن به‌عنوان مانعي براي جلوگيري از نفوذ دشمن استفاده مي‌شد. در واقع، زمان جنگ آب گرگان‌رود را كه پشت ديوار گرگان واقع شده است، به سمت خندق هدايت مي‌كردند تا مانعي براي نفوذ دشمن باشد. علاوه بر اين، يك سد نيز به نام كرگز روي ديوار گرگان ساخته شده بود تا آب مورد نياز خندق تأمين شود.

gallery_201510056343994794003

به گفته‌ي اين باستان‌شناس، از آنجا كه تمام 200 كيلومتر طول ديوار گرگان براي به آجر نياز داشته است، خاك حاصل از حفاري خندق را با كاه مخلوط مي‌كردند و خشت‌هايي با ابعاد 40*40*10 توليد مي‌كردند و براي اين‌كه مقاومت اين آجرها زياد شود، آن‌ها را در كوره مي‌پختند. تا كنون حدود 150 كوره در اطراف ديوار شناسايي شده است. همچنين براي گرم كردن كوره‌ها از چوب‌هاي جنگلي يا خاك و خاشاك يا ني استفاده مي‌شد. به اين ترتيب كه براي كوره‌هاي واقع‌شده در نواحي شرقي كه با جنگل فاصله زياد داشتند از ني، خاك و خاشاك استفاده مي‌شد و براي كوره‌هاي واقع در نواحي غربي كه به جنگل نزديك بودند از چوب‌هاي جنگلي استفاده مي‌شد.

عمراني درباره‌ي ويژگي‌ ديگري كه ديوار گرگان را در جهان ممتاز مي‌كند، گفت: پشت ديوار گرگان 36 قلعه با وسعت‌هاي 5 تا 20 هكتار شناسايي شده‌اند كه همه‌ي آن‌ها ويژگي‌هاي دفاعي دارند. البته در نواحي غربي ديوار كه بيشتر دشت و بيابان است و ديد بيشتري وجود دارد قلعه‌ها با تراكم كمتري ساخته شده‌اند، ولي در نواحي شرقي كه تپه ماهور و كوهستان بيشتري به‌چشم مي‌خورد قلعه‌ها متراكم‌تر هستند.

او بيان كرد: علاوه بر اين يكسري قلعه نيز با حدود فاصله‌ي سه كيلومتري در اطراف ديوار گرگان وجود دارند كه به‌عنوان نيروهاي پشتيبان قلعه‌هاي دفاعي بودند و تا كنون 25 مورد از آن‌ها شناسايي شده است. يكي از نكات جالب توجه درباره‌ي اين قلعه‌ها اين است كه علاوه بر ارگ، حصار و برج و بارو همه‌ي آن‌ها نيز خندق داشته‌اند. همچنين بزرگ‌ترين قلعه در ميان اين قلعه‌هاي پشتيبان، 330 هكتار وسعت دارد.

gallery_201510055508522804363

عمراني با تأكيد بر اين‌كه تمام مطالب گفته‌شده از شگفتي‌هاي ديوار گرگان محسوب مي‌شوند كه ديوار چين به‌عنوان طولاني‌ترين ديوار جهان از آن‌ها برخوردار نيست، اضافه كرد: در نواحي شرقي خليج گرگان، بخش‌هايي از ديوار در رسوبات درياي خزر دفن شده است و شايد در بخشي، اين ديوار به ديوار تميشه متصل شده باشد.

به گزارش ايسنا، در حال حاضر يك گروه باستان‌شناسي قصد دارد كاوش نجات‌بخشي را در بخشي از اين ديوار كه قرار است راه‌آهن از آنجا عبور كند، انجام دهند. البته به گفته‌ي معاون ميراث فرهنگي استان گلستان، اين بخش از ديوار تا كنون كاوش نشده است و براي نخستين‌بار به‌صورت نجات‌بخشي كاوش در آن انجام خواهد شد؛ اما او تأكيد كرد كه پس از پايان كاوش نجات‌بخشي و مشخص شدن نتايج، درباره‌ي عبور راه‌آهن از اين منطقه توسط اداره كل ميراث فرهنگي استان گلستان تصميم‌گيري خواهد شد. 

ایران گردی, استان گلستان, ديوار گرگان

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه گلستان
استان گُلِستان از استان‌های شمالی ایران است. مرکز این استان گرگان است
1394-7-10
مجید
2954
در 17 کیلومتری شمال شرقی گرگان مجموعه ای از چند تپه با برجستگی نزدیک به همدیگر قرار دارد که به آنها تورنگ تپه می گویند. تپه ای تاریخی که از جنوب شرقی دریای خزر، 60 کیلومتر فاصله دارد و به آن تورنگ تپه می گویند.
1394-7-10
مجید
3283
آستان امامزاده قرن آباد درشهرستان گرگان، بخش مرکزی، شهرگرگان، دهستان استرآبادجنوبی، 4 کیلومترى روستای قرن آباد داخل طبیعت وباصفای جنگلی و با موقعیت خاص و ارزشمندى واقع شده است.
1394-7-10
مجید
1907
پارک جنگلی قرق در 24 کیلومتری شرق گرگان و در مسیر مشهد واقع شده است.
1394-7-10
مجید
2495
آب این آبشار از دامنه شمالی کوه هارون به ارتفاع 1780 متر سرچشمه می گیرد و با عبور از جنگل زیبای کبود وال منظره بسیار بدیعی را بوجود آورده است، این آب زلال و شفاف بوده و قابلیت شرب دارد.
1394-7-11
مجید
2735
اين پارك در 11 كيلومتري غرب آزاد شهر دئر شاهراه آسيايي تهران ـ مشهد و در شرق دلند واقع شده است . 
1394-7-11
مجید
1279
 رامیان بی شک زیباترین شهرستان استان گلستان می باشد که از نظر طبیعی به دو قسمت جلگه ای و کوهستانی تقسیم می شود،
1394-7-11
مجید
4498
آبشار شيرآباد که با ارتفاي بلند و درياچه‌اي عميق، همه ساله تعداد بيشماري از مسافران و علاقمندان طبيعت را به سوي خويش جذب مي‌کند.
1394-7-12
مجید
1258
غار شیرآباد ضمن جاری بودن آب از آن و ایجاد آبشارهای گوناگون، زیستگاهی بسیار مهم برای بعضی از گونه‌ها از جمله سمندر کوهستانی به‌شمار می‌رود.
1394-7-12
مجید
1190
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1925
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
2432

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
4387
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1397
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
3692
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3890
1394-4-2
مجید
2296
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
3341

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
5755
1394-4-3
مجید
7514
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
2478
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
2590
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
2956

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
4133
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1680

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
6187

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1659

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
2336

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1503

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
3790

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1642

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
4502
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
2854

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
3505

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
2901
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
3665

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
4954

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
1889

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
3251

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
2747

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
2153

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1388

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1436

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1589

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
3248

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
4577
مطالب تصادفی
این آسیاب در حاشیه غربی كویر یزد و در ضلع جنوب شرقی در 20 كیلومتری شهر یزد در امتداد مسیر جاده اصلی رستاق كه اشكذر را به بندر آباد و روستاهای مجاور متصل می‌كند، واقع شده است.
1394-9-8
مجید
2299
این بنا که به یخدان میرفتاح معروف است، توسط شخصی خبر و نیکوکار به نام میرفتاح که در زمان قاجاریه می‌زیسته احداث شده است.
1394-9-8
مجید
1592
آبشار سنگان در شمال غرب روستایی به همین نام، حدود ۲۰ کیلومتری شمال غرب تهران و در دامنه‌های قله پهنه‌حصار قرار دارد
1394-4-24
مجید
1338
برج‌های دوگانه خرقان دو آرامگاه از دوره سلجوقیان می‌باشند که در یک کیلومتری روستای حصار ارمنی از توابع خرقان غربی و در 32 کیلومتری جاده قزوین- همدان قرار دارند.
1394-6-3
مجید
4950
 منطقه شکار ممنوع چلچلی  در جنوب شرق شهرستان گرگان واقع شده و از جهت غربی با منطقه حفاظت شده جهان نما هم مرز است.
1394-7-17
مجید
1997
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
3341
پارک جنگلی سیسنگان ( سی سنگان ) نوشهر در سال ۱۳۴۴ هجری شمسی توسط مرحوم مهندس سعیدی آشتیانی طراحی و ایجاد شد . 
1394-8-11
مجید
3671
دریاچه فامور یا پریشان یکی از زیباترین و بزرگ‌ترین دریاچه‌های آب شیرین ایران و خاورمیانه است که در بخش جره و بالاده شهرستان کازرون قرار گرفته است. مساحت این دریاچه 4300 هكتار است كه دور تا دور آن را کوه فراگرفته است.
1394-5-26
مجید
3637
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
2590
قدمت امامزاده حسن ا لافطس  واقع در روستای اسفین از دوره اسلامی قرن 9 و 10 فراهان است.
1394-8-23
مجید
2314
ارگ راین در جنوب غربی شهر کنونی راین در استان کرمان ایران قرار دارد. این بنای خشتی تا حدودی به ارگ تاریخی بم شبیه‌است و بر بالای تپه‌ای قرار دارد
1394-6-11
مجید
1026
قنات قصبه بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین قنات جهان مربوط به ۲۵۰۰ تا ۲۷۰۰ سال پیش و تنها اثر پیشنهاد شدهٔ خراسان بزرگ به سازمان جهانی یونسکو برای ثبت است که در گناباد واقع شده است.

1394-4-28
مجید
1371