کاش همه ديوار گرگان را می شناختند

تاریخ ارسال: 1394-7-13
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 1401
به گزارش مشرق به نقل از ايسنا، سه ديوار مربوط به دوره‌ي ساساني در محدوده‌ي درياي خزر تا كنون شناسايي شده‌اند. در اين ميان، ديوارهاي گرگان و تميشه در حوزه‌ي استحفاظي استان گلستان قرار دارند و ديوار دربند يا قفقاز در محدوده‌ي كشور جمهوري آذربايجان واقع شده است. ديوار گرگان كه در جهت شرقي - غربي با 200 كيلومتر طول ساخته شده است از درياي خزر شروع مي‌شود و تا پارك ملي گلستان ادامه دارد. ديوار تميشه نيز كه در خلاف جهت اين ديوار يعني در جهت جنوبي ـ شمالي ساخته شده است وبا 15 كيلومتر طول از دامنه‌ي جنوبي البرز تا خليج گرگان امتداد دارد.

gallery_201510054094287683881

حميد عمراني - معاون ميراث فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي و گردشگري استان گلستان - درباره‌ي جايگاه اين ديوار در جهان به خبرنگار ايسنا توضيح داد: ديوار بزرگ گرگان از نظر طولي پس از ديوار چين، دومين ديوار طولاني در قاره‌ي آسياست؛ ولي در جهان پس از ديوار چين با حدود شش‌هزار كيلومتر طول و ديوار ليمز با حدود 500 كيلومتر طول، ديوار گرگان سومين ديوار طولاني جهان است.

gallery_201510056498511153985

او درباره‌ي قدمت اين ديوار نيز بيان كرد: برخي معتقدند ديوار بزرگ گرگان به دوره‌ي مادي، هخامنشي يا اشكاني مربوط مي‌شود؛ ولي مطالعات باستان‌شناسي انجام‌شده نشان مي دهد كه ديوار بزرگ گرگان به اواخر دوره‌ي ساساني متعلق است و بازه‌ي زماني 429 ميلادي تا حدود سال 615 ميلادي را دربرمي‌گيرد.

او ادامه داد: از نظر قدمت، ديوار چين كه به دوره‌ي پيش از تاريخ مربوط مي‌شود قديمي‌ترين ديوار در دنياست. ديواره‌هاي آنتوني در يونان، ديوار گرگان و تميشه كه تقريبا در يك دوره هستند در رده‌ي بعدي قرار دارند.

gallery_201510051960754503346

به گفته‌ي عمراني، يكي از جنبه‌هايي كه ديوار گرگان را با 1700 سال قدمت مطرح كرده، به مهندسي آن مربوط مي‌شود كه از ديوار چين و ليمز پيشرفته‌تر است. در ديوار چين از مصالحي مانند سنگ، چوب و آجر استفاده شده، ولي تمام 200 كيلومتر ديوار گرگان از آجر ساخته شده است و اين نشان از مهندسي قوي به كار رفته در اين ديوار دارد.

gallery_201510053357651520102

او با اشاره به اين‌كه ساختار ديوار تميشه نيز شبيه ديوار گرگان است، اظهار كرد: يكي ديگر از مشخصه‌هاي ديوار گرگان اين است كه طبق منابع تاريخي، اين ديوار بايد بين 6 تا 10 متر ارتفاع داشته باشد كه از وجود 6 متر آن مطمئن هستيم؛ ولي براي اطمينان از وجود ارتفاع 8 تا 10 متري، به كاوش‌هاي باستان‌شناسي بيشتر نياز است. همچنين به نظر مي‌رسد ارتفاع شش متر بايد در تمام مسير ديوار وجود داشته باشد، زيرا ساسانيان براي جلوگيري از نفوذ دشمن حصارهاي محكمي را ايجاد مي‌كردند.

عمراني درباره‌ي ديگر ويژگي‌هاي ديوار بزرگ گرگان، توضيح داد: مقابل ديوار، خندقي به طول 200 متر و عرض 30 متر وجود دارد كه از آن به‌عنوان مانعي براي جلوگيري از نفوذ دشمن استفاده مي‌شد. در واقع، زمان جنگ آب گرگان‌رود را كه پشت ديوار گرگان واقع شده است، به سمت خندق هدايت مي‌كردند تا مانعي براي نفوذ دشمن باشد. علاوه بر اين، يك سد نيز به نام كرگز روي ديوار گرگان ساخته شده بود تا آب مورد نياز خندق تأمين شود.

gallery_201510056343994794003

به گفته‌ي اين باستان‌شناس، از آنجا كه تمام 200 كيلومتر طول ديوار گرگان براي به آجر نياز داشته است، خاك حاصل از حفاري خندق را با كاه مخلوط مي‌كردند و خشت‌هايي با ابعاد 40*40*10 توليد مي‌كردند و براي اين‌كه مقاومت اين آجرها زياد شود، آن‌ها را در كوره مي‌پختند. تا كنون حدود 150 كوره در اطراف ديوار شناسايي شده است. همچنين براي گرم كردن كوره‌ها از چوب‌هاي جنگلي يا خاك و خاشاك يا ني استفاده مي‌شد. به اين ترتيب كه براي كوره‌هاي واقع‌شده در نواحي شرقي كه با جنگل فاصله زياد داشتند از ني، خاك و خاشاك استفاده مي‌شد و براي كوره‌هاي واقع در نواحي غربي كه به جنگل نزديك بودند از چوب‌هاي جنگلي استفاده مي‌شد.

عمراني درباره‌ي ويژگي‌ ديگري كه ديوار گرگان را در جهان ممتاز مي‌كند، گفت: پشت ديوار گرگان 36 قلعه با وسعت‌هاي 5 تا 20 هكتار شناسايي شده‌اند كه همه‌ي آن‌ها ويژگي‌هاي دفاعي دارند. البته در نواحي غربي ديوار كه بيشتر دشت و بيابان است و ديد بيشتري وجود دارد قلعه‌ها با تراكم كمتري ساخته شده‌اند، ولي در نواحي شرقي كه تپه ماهور و كوهستان بيشتري به‌چشم مي‌خورد قلعه‌ها متراكم‌تر هستند.

او بيان كرد: علاوه بر اين يكسري قلعه نيز با حدود فاصله‌ي سه كيلومتري در اطراف ديوار گرگان وجود دارند كه به‌عنوان نيروهاي پشتيبان قلعه‌هاي دفاعي بودند و تا كنون 25 مورد از آن‌ها شناسايي شده است. يكي از نكات جالب توجه درباره‌ي اين قلعه‌ها اين است كه علاوه بر ارگ، حصار و برج و بارو همه‌ي آن‌ها نيز خندق داشته‌اند. همچنين بزرگ‌ترين قلعه در ميان اين قلعه‌هاي پشتيبان، 330 هكتار وسعت دارد.

gallery_201510055508522804363

عمراني با تأكيد بر اين‌كه تمام مطالب گفته‌شده از شگفتي‌هاي ديوار گرگان محسوب مي‌شوند كه ديوار چين به‌عنوان طولاني‌ترين ديوار جهان از آن‌ها برخوردار نيست، اضافه كرد: در نواحي شرقي خليج گرگان، بخش‌هايي از ديوار در رسوبات درياي خزر دفن شده است و شايد در بخشي، اين ديوار به ديوار تميشه متصل شده باشد.

به گزارش ايسنا، در حال حاضر يك گروه باستان‌شناسي قصد دارد كاوش نجات‌بخشي را در بخشي از اين ديوار كه قرار است راه‌آهن از آنجا عبور كند، انجام دهند. البته به گفته‌ي معاون ميراث فرهنگي استان گلستان، اين بخش از ديوار تا كنون كاوش نشده است و براي نخستين‌بار به‌صورت نجات‌بخشي كاوش در آن انجام خواهد شد؛ اما او تأكيد كرد كه پس از پايان كاوش نجات‌بخشي و مشخص شدن نتايج، درباره‌ي عبور راه‌آهن از اين منطقه توسط اداره كل ميراث فرهنگي استان گلستان تصميم‌گيري خواهد شد. 

ایران گردی, استان گلستان, ديوار گرگان

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه گلستان
استان گُلِستان از استان‌های شمالی ایران است. مرکز این استان گرگان است
1394-7-10
مجید
2318
در 17 کیلومتری شمال شرقی گرگان مجموعه ای از چند تپه با برجستگی نزدیک به همدیگر قرار دارد که به آنها تورنگ تپه می گویند. تپه ای تاریخی که از جنوب شرقی دریای خزر، 60 کیلومتر فاصله دارد و به آن تورنگ تپه می گویند.
1394-7-10
مجید
2258
آستان امامزاده قرن آباد درشهرستان گرگان، بخش مرکزی، شهرگرگان، دهستان استرآبادجنوبی، 4 کیلومترى روستای قرن آباد داخل طبیعت وباصفای جنگلی و با موقعیت خاص و ارزشمندى واقع شده است.
1394-7-10
مجید
1378
پارک جنگلی قرق در 24 کیلومتری شرق گرگان و در مسیر مشهد واقع شده است.
1394-7-10
مجید
1866
آب این آبشار از دامنه شمالی کوه هارون به ارتفاع 1780 متر سرچشمه می گیرد و با عبور از جنگل زیبای کبود وال منظره بسیار بدیعی را بوجود آورده است، این آب زلال و شفاف بوده و قابلیت شرب دارد.
1394-7-11
مجید
2106
اين پارك در 11 كيلومتري غرب آزاد شهر دئر شاهراه آسيايي تهران ـ مشهد و در شرق دلند واقع شده است . 
1394-7-11
مجید
970
 رامیان بی شک زیباترین شهرستان استان گلستان می باشد که از نظر طبیعی به دو قسمت جلگه ای و کوهستانی تقسیم می شود،
1394-7-11
مجید
3086
آبشار شيرآباد که با ارتفاي بلند و درياچه‌اي عميق، همه ساله تعداد بيشماري از مسافران و علاقمندان طبيعت را به سوي خويش جذب مي‌کند.
1394-7-12
مجید
830
غار شیرآباد ضمن جاری بودن آب از آن و ایجاد آبشارهای گوناگون، زیستگاهی بسیار مهم برای بعضی از گونه‌ها از جمله سمندر کوهستانی به‌شمار می‌رود.
1394-7-12
مجید
862
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1452
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
1697

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
3233
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1073
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
2616
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
2817
1394-4-2
مجید
1752
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
2539

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
4259
1394-4-3
مجید
5253
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
1670
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
1556
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
2229

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
3177
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1229

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
5037

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1241

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
1477

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1093

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
2524

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1112

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
3048
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
2245

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
2570

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
2109
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
2608

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
3592

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
1269

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
2570

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
1986

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
1500

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1078

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1067

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1087

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
2419

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
3502
مطالب تصادفی
سرخه حصار قدیمییترین شکارگاه‌
1394-4-24
مجید
1075
آبشار پیران یا آبشار ریجاب یکی از بلندترین آبشارهای ایران می باشد که در استان کرمانشاه واقع شده است.
1394-6-23
مجید
1447
چهار پادشاهان در لاهیجان از مجموعه‌ای از مقابر و مسجد متّصل به آن شكل گرفته است. این مجموعه مركّب از اتاق‌هایی در كنار یكدیگر و ایوانی است كه در سمت شمالی اتاق‌ها و به موازات آن‌ها كشیده شده است.
1394-7-19
مجید
1673
استان قزوین همچون بسیاری از استان‌های کشور، سرچشمه‌های آب‌های معدنی و طبیعی متعددی دارد اما متأسفانه راه‌های دسترسی به برخی از چشمه‌های آب گرم این استان از زیرساخت مناسبی برخوردار نیست
1394-6-1
مجید
4250
غار شیرآباد ضمن جاری بودن آب از آن و ایجاد آبشارهای گوناگون، زیستگاهی بسیار مهم برای بعضی از گونه‌ها از جمله سمندر کوهستانی به‌شمار می‌رود.
1394-7-12
مجید
862
واژه بومی الرج از ترکیب دو واژه ال بمعنای کوه و رج بمعنای برج تشکیل شده است و بدلیل این است که در گذشته های دوراین روستا محل استقرار برج دیده بانی بوده است
1394-8-23
مجید
1523
بارگاه امام زاده سلطان ابراهیم بن موسی الکاظم(ع) برادر حضرت رضا (ع)
1394-4-28
مجید
1087
نام این امامزاده «روشنوا» آمده و به نوشته شماری، این مقبره متعلق به عبدالله نامی است که نسبش به امام هفتم می‌رسد.
1394-7-15
مجید
677
یونس استادسرایی مشهور به میرزا کوچک خان جنگلی (۱۲۵۷ – ۱۱ آذر ۱۳۰۰ هجری خورشیدی) مبارز انقلاب مشروطه و رهبر جنبش جنگل بود که در اعتراض به نقض تمامیت ارضی و استقلال ایران از سوی بیگانگان بعد از مشروطه قیام کرد.
1394-7-26
مجید
1270
محوطه باستانی و مقدس بیستون در طول ۵ کیلومتر و عرض ۳ کیلومتر در شرق استان کرمانشاه قرار دارد و یکی از معتبر ترین آثار باستانی جهان می باشد .
1394-6-23
مجید
3525
دودکش جن در 20 کیلومتری شهر ماهنشان و 120 کیلومتری زنجان قرار دارد.
1394-5-9
مجید
1050
 پل سرخدهاین پل در پانزده کیلومتری جنوب شهر ساوه و در ساحل جنوبی رودخانه قره چای در روستای “سرخده” قرار دارد. 
1394-8-25
مجید
1614