دنا با بزرگترین مجموعه قله های 4000 متر در ایران همچون گوهری بی همتا در میان رشته کوههای ایران

تاریخ ارسال: 1394-7-7
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 2470
رشته کوه دنا، بلندترین کوه و بزرگترین چین خوردگی رشته کوه بزرگ زاگرس محسوب شده و دارای خطالراسی به طول تقریبا 90 کیلومتر است و بین سه استان کهگیلویه و بویراحمد، اصفهان و فارس واقع شده است.

این رشته کوه زیبا دارای 49 قله بالای 4000 متر میباشد. دنا با بزرگترین مجموعه قله های 4000 متر در ایران همچون گوهری بی همتا در میان رشته کوههای ایران می درخشد. در مورد دنا يه اشتباه عاميانه وجود داره، دنا يه قله نيست بلکه يه رشته کوه است.

دنا از شمال غربی تا جنوب شرقی کشیده شده است که به سه رشته اصلی و یک رشته فرعی عمودی توسط سه گردنه، بیژن، مورگل غربی و پوتک تقسیم میگردد.

رشته مرکزی دنا:
از گردنه بیژن به ارتفاع 3200 متر تا گردنه مورگل غربی به ارتفاع 4100 متر ادامه دارد و دارای 18 قله بالای4000 متر است، بلندترین قله رشته دنا و همچنین رشته بزرگ زاگرس قله قاش مستان یا بیژن 3 است. قلل دیگر این رشته از گردنه بیژن به ترتیب عبارتند از: بَرد آتش، سی چان 1 ، 2 و 3 ، حوض دال، کرَ سُمی شرقی، کَر سُمی غربی، تنگه  راه (حرا)، بیژن 1 (ماش)، کپیری، بیژن 2 (برج آسمانی)، قِزِل قُله، هِرم، کیخسرو، بن رو، بیژن 3 (قاش مستان) ، قبله، مورگل، مورگل غربی (پازنک) ، مورگل شمالی

در جناح مركزي دنا ، قله مورگل نيز از محور روستاي كرمي در كنار جاده ياسوج ، ميمند مي‌توان در مسير رودخانه كره تا نومون اول رسيد و از مسير تنگ زولدون از ديواره زير قله صعود كرد و ابتداء به قله کل گردل رسيد و سپس به سمت شرق و از روي خط الرأس‌ اصلي حركت نمود و به قله مورگل (دومين قله دنا) به ارتفاع 4425 متر رسيد. از ديگر قله‌هايي كه در جبهة مركزي قرار دارند و از جنوب و از مبدأ سي‌سخت مي‌توان به آنها صعود كرد سي‌چاني و برد آتش هستند كه از دو مسير گردنه بيژن و دره‌سي چاني قابل دسترسي اند كه در مدت يك روز مي توان به آنها صعود كرد.

 gallery_20150929762543652392
رشته شمال غربی دنا:

این  رشته را اصطلاحاً جناح غربی گفته میشود، از گردنه مورگل غربی و قل های کاسه خفر شروع و به قله کل قَدویس ختم میگردد که دارای 21 قله بالاتر از 4000 متر است.

قله های آن به ترتیب از گردنه پوتک عبارتند از:

قلل کاسه خفر شامل: کل گردل، تل گردل و لوکوره

قلل کاسه پوتک شامل: پوتک، ایستگاه، قلات بزی و آب سپاه و فردای قیامت

قلل کاسه خرسان شامل: خرسان شرقی، خرسان غربی، کل فرهاد، کل چال ولی

قلل سه قپه شمالی شامل: کل شیدا، کل بلبل و کل قدویس

کل پازنی، کل شور و چات سوز

این منطقله بکر ترین و دور از دسترس ترین قلل دنا را در خود جای داده است. و تنها چند مسیر محدود برای رسیدن به ارتفاعات این بخش وجود دارد که بیشتر آنها نیز در زمستان غیر قابل استفاده هستند.در مورد صعود زمستانی برخی از قلل بخش غربی اطلاع دقیقی در دست نیست. اما به احتمال بسیار قوی برخی از قلل این بخش از جمله "قلات بزی" "خرسان شرقی " "خرسان غربی" و"چال وهلی" در زمستان صعود نشده اند.

رشته فرعی شمال دنا:

این رشته کمتر شناخته شده و کمتر مورد صعود قرار گرفته است، دارای 4 قله بالای 4000 متر است که به نام اهرام لوُکوره نیز خوانده شده اند. قله های این مسیر به ترتیب از روستای خفر عبارتند از: حوض دال شمالی، آب اسپید، کل اُواَرزنی و کَل اَسد به گردنه پوتک ختم میگردد.

 رشته جنوب شرقی:

این  رشته را اصطلاحاً جناح شرقی گفته میشود، از گردنه بیژن و قله برف کرمو (4111 متر) آغاز شده و تا قله پازن پیر به ارتفاع 4280 متر ادامه دارد و دارای 9 قله بالای 4000 متر به نامهای: برف کِرمو، نمک، کل خرمن، نول شمالی، نول جنوبی، قاش سرخ، تاپو، رمُبسه و پازن پیر است.

 براي صعود به پازن پير كه بلندترين قله جناح شرقي دناست مي‌توان از مسير تنگ كبوتري در جادة‌ ياسوج ـ‌دهستان كاكان نيز گذشت و از مجراي تنگ خرسي از جناح شرقي قله صعود كرد و به قله رسيد. البته مسير اصلي و عمومي صعود به اين قله از مبدأ چشمه آب نهر واقع در جاده ياسوج به كاكان مي باشد.که ابتدا از کوههای چال کلاغ و سپس از گردنه خطير سوخته می گذريم و سپس به منطقه گاودانه در پايه اصلی صعود به کوه دنا می رسيم.

بیژن 3 یا قاش مستان، بلندترین قله دنا به ارتفاع 4450 متر
بهترین و نزدیکترین راه صعود این بلندترین قله، که پس از حوض دال بیشترین آمار نفرات صعودکننده را داراست، روستای خفر از جبهه شمالی میباشد.

وجه تسمیه نام بیژن 3 ، افسانه معروف شاهنامه فردوسی است و معنی نام قاش مستان برگرفته از فرهنگ غنی عشایر ترک می باشد. بسیار جالب است که با توجه به وجود شکاف و قاش انتهای قله نامگذاری شده است (قاش یا قاچ به معنی شکاف و چاک است) و گویند که بز و کل های منطقه در فصل جفتگیری و مست شدن به این شکاف می آیند و به همین روی این قله قاش مستان نام گرفته است.

سابقه اولین صعو این قله به سال 1333 توسط پیشکسوت کوهنوردی ایران آقای جلیل کتیبه ای برمیگردد، که شرح آن در مجله کوه آمده است.

راهنمای صعود قله بیژن 3 یا قاش مستان:

از روستای خفر در جهت غربی با عبور از بین باغ های زیبای سیب به ابتدای راه تنگ هال غریبون (کوه دژ) میرسیم. در کنار و جهت خلاف کانال آب باغ ها در جهت غرب با 3 ساعت کوهپیمایی به جان پناه فلزی میرسیم. (با توجه به پیدا نبودن جان پناه در مسیر حتما باید با راهنما و اطلاعات کافی مسیر را پیمود.) البته از تنگ آبشار خفر نیز از بین باغ ها مسیری به جان پناه وجود دارد که راه آن از مسیر تنگ هال غریبون دورتر است ولی با صفا و پر آب تر است.

از جان پناه تا قله در جهت شمالی راه از تنگ قاش مستان میگذرد، از جبهه شمالی که صعود را آغاز کنیم تنگه ای با شیب تند و بسیار بزرگ، در پیش رو داریم که یال سمت راست به مورگل شمالی و یال سمت چپ تنگه به قله قبله و نهایتاً به قاش مستان ختم می شود. راه های فرعی دیگر در تنگه وجود ندارد و نهایتاً در جنوب غربی و بلندترین نقطه به گردنه مورگل ختم میگردد. از جانپناه تا گردنه مورگل حد متوسط (البته بستگی به مقدار و نوع برف در برفچال قاش مستان میباشد) 7 ساعت و از گردنه تا قله یک ساعت زمان نیاز دارد.

مسیر دیگر صعود قله قاش مستان در دنباله صعود رشته و قله بن رو می باشد، می توان از مسیر کوهپیمایی روی گردنه بن رو با صرف 30 دقیقه زمان  به گردنه مورگل رسید و از آنجا به قله قاش مستان دست یافت.

راه دیگر که فنی میباشد و کمتر مورد استفاده قرار میگیرد، راه صعود جنوبی از روی گردنه بن رو درست زیر قله قاش مستان است ک هحدود 15 متر در انتهای صخره های مسیر احتیاج به حمایت با طناب دارد، و از روی گردنه طی 30 دقیقه به قله میرسیم.

غار و چشمه و رودخانه هاي رشته كوه دنا :

كوه دنا سه غار دنگزلو، نول، غار يخ و چشمه‌هاي زيادي دارد كه از جمله‌ي آن‌ها به چشمه‌ي ميشي، شرنيك و اسپيد به‌عنوان مهم‌ترين چشمه‌هاي آن مي‌توان اشاره كرد. از میان رودخانه‌هایی که از این قله سرچشمه می‌گیرند می‌توان از ریگان، ماربر، میریان، کوه گل، سریس، تیزاب و دزکرد نام برد.

 حيات وحش رشته كوه دنا:

حيات وحش اين منطقه نيز در گذشته غني بوده و تنوع وحوش در كليه‌ي مناطق دنا كاملا مشهود بوده است.

خرس‌هاي قهوه أي بزرگ ، كبك دري ، عقاب ، كركس ، هما ، پلنگ ، گرگ ، گربه وحشي به ويژه گونه سياه گوش ، سمور ، راسو ، سنجاب ايراني ، شاهين ، بحري ، كبك ، ، سنگ چشم ، كمركوهي ، چكاوك ( انواع كيسه دهان ) ، بز و پازن از گونه‌های مختلف جانوران دنا هستند. كل ، قوچ و ميش نيز در منطقه حفاظت شده دنا در حال ازدياد نسل هستند.

از جمله‌ي درختان جنگلي اين منطقه:

بلوط، ارزن، بادام وحشي، گلابي وحشي، بيد و پوشش علفي و بوته‌يي شامل گون، علف پشمكي، جو وحشي، پياز كوهي و ريحان كوهي.

gallery_201509299337570941543

خصوصیات جغرافیایی:

شهرستان دنا در 35 کیلومتری شمال غربی یاسوج به مرکزیت شهر سی سخت به ارتفاع 2200 متر از سطح دریا قرار دارد، این شهرستان 63 آبادي دارد كه 51 آبادي در قسمت جنوبي و 12 آبادي در قسمت شمالي آن واقع شده‌اند.
موقعيت جغرافيايي : دنا در بخش شرقي استان كهكيلويه و بويراحمد در جهت شمال غربي ـ جنوب شرقي آن قرار دارد كه از 30 درجه و 52 دقيقه تا 31 درجه و 15 دقيقه عرض شمالي و از 51 درجه و 9 ثانيه تا 51 درجه و 36 دقيقه طول شرقي امتداد يافته است.

 طول خط رأس هوايي آن 80 كيلومتر است كه قله با ارتفاع بيشتر از 4 چهار هزار متر از سطح دريا آن را شكل داده اند. اختلاف ارتفاع پايين‌ترين نقطه‌هاي كوه پايه تا قله‌ها گاه تا 3000 متر مي‌رسد. جبهة جنوبي دنا ، ديواره أي و كوه پايه‌هاي آن پوشيده از جنگل‌هاي بلوط است ( سمت شرقي و شمال شرقي استان كهكيلويه و بويراحمد) و جبهة شمالي آن ، خشك و نيمه خشك است ( جنوب استان اصفهان و شمال غربي استان فارس) براي سهولت مطالعه ، در طرح پژوهش و شناسايي منطقه دنا ، كه توسط محققان N.G.O . كانون پژوهش و شناسايي زاگرس ( كانون سبز فارس ) و به مدت پنج سال انجام شد كوه دنا براساس وضعيت توپوگرافي منطقه وسهولت مبادي صعود به قلل آن به 4 قسمت تقسيم شده كه از جبهة شمال غربي شروع مي‌گردد.
اطلاعات بیشتر: شهر سی سخت مرکز شهرستان دنا از استان کهگیلویه و بویراحمد است که در فاصله 35 کیلومتری از یاسوج مرکز این استان قرار دارد. برای رفتن به یاسوج می توان از استان خوزستان از راه بهبهان و از استان فارس از راه شیراز و یا اقلید و از استان چهار محال و بختیاری از راه لردگان و از استان اصفهان از راه سمیرم استفاده کرد.
در چند سال گذشته به‌دليل افزايش جمعيت، سلاح‌هاي غيرمجاز، توسعه‌ي راه‌ها و شكار و صيد بي‌رويه، جمعيت وحش در اين منطقه تا حد زيادي كاهش يافته است.

كوه‌هاي بلند زيباترين، تماشايي‌ترين و باهيبت‌ترين تجلي دستگاه آفرينش به‌شمار مي‌روند؛ كوه دنا و شهرستان دنا به‌دليل ارزش‌هاي متعدد، كوهستاني بودن و وجود عشاير زياد در دامنه‌هاي آن، اهميت ويژه‌اي براي مردم استان و كشور دارد. «سي سخت» در دامنه های دنا در 36 كيلومتري مركز استان مانند نگيني سبز بر دامنه‌ي این رشته كوه است كه آب و هواي بسيار مطبوع و معتدل كوهستاني دارد و در ميان كوه‌هاي سر به فلك كشيده، چشمه‌ها، آبشارها، باغ‌هاي انگور و گردو و سيب دارد.

منطقه حفاظت شده دنا یکی از غنی ترین منابع گیاهان داروئی و غیر داروئی کشور است و منطقه کهگیلویه و دامنه های زیبای دنا سرشار از جاذبه های طبیعی است. هم‌چنين انگور، سيب، گردو و عسل از سوغاتي‌هاي اصلي اين شهرستان به‌شمار مي‌آيند.

 gallery_201509294412959900406

شهر باستاني دينار:
شهر باستاني دينار از آثار به‌جا مانده از دوره‌ي ساساني در اين شهرستان است؛ اين شهر باستاني منطقه‌اي بسيار وسيع در زير ديواره‌ي جنوب غربي در بويراحمد سفلي است كه اكنون به‌شكل مخروبه درآمده است و اهالي روستاهاي اطراف آن از ساروج‌ها و سنگ‌هاي آن براي ساختمان استفاده مي‌كنند. از نظر تنوع زيستي، اين شهرستان در نوع خود در كشور و حتا در جهان بي‌نظير است كه از تعداد تيره‌هاي شناسايي‌شده در اين شهرستان حدود 90 تيره از 150 تيره گياهي كشور 360 تيره گياهي جهان هستند؛ اين در حالي است كه كوه دنا به تنهايي حدود 60 درصد تيره‌هاي گياهي كشور و 25 درصد تعداد گل تيره‌هاي گياهي جهان را دارد.

ایران گردی, استان كهگيلويه و بوير احمد, سیسخت, رشته کوه دنا

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه کهگیلویه و بویراحمد
کهگیلویه و بویراحمد یکی از استان‌های کشور ایران است. مرکز آن شهر یاسوج است و با مساحتی حدود ۱۶هزار و ۲۴۹ کیلومتر مربع، سرزمینی نسبتاً مرتفع و کوهستانی است.
1394-6-24
مجید
2531

تنگ گنجه ای به واقع از دیدنی ترین مناطق خوش آب و هوای استان کهگیلویه و بویر احمد است دارای جاده دسترسی آسفالته اصلی می باشد
1394-7-1
مجید
2481
آبشار تنگ تامرادی در 45 کیلومتری جنوب غربی شهر یاسوج واقع شده است.
1394-7-1
مجید
1537
دریاچه کوه گل در شمال شهرستان بویراحمد و در شمال شرقی شهر توریستی سی سخت در «دهانه انبری» گردنه مشهور «بیژن» و تپه های «کوه گل» واقع شده است.
1394-7-1
مجید
1355
چشمه میشی چشمه ای همیشگی و از مهم ترین چشمه های منطقه سی سخت به شمار می رود كه در امتداد دره ای طولانی با شیب نسبتاً تند روان است و جویبار پرآب و سپید رنگ آن همچون رشته های مروارید زینت بخش دره ای است كه آب چشمه را به زمین های كشاورزی پایین دست آن می رساند.
1394-7-6
مجید
1806
رشته کوه دنا، بلندترین کوه و بزرگترین چین خوردگی رشته کوه بزرگ زاگرس محسوب شده و دارای خطالراسی به طول تقریبا 90 کیلومتر است و بین سه استان کهگیلویه و بویراحمد، اصفهان و فارس واقع شده است.
1394-7-7
مجید
2470
چشمه بلقیس یکی از نام آشناترین مناطق گردشگری این شهرستان است که تا حدود زیادی نامیده شدن چرام به " نگین سبز کهگیلویه و بویراحمد" به دلیل وجود این باغ تاریخی و کم نظیر است.
1394-7-8
مجید
2554
این پل ها در 15 کیلومتری کوه دنا ، در شهرستان دنا به مرکزیت سی سخت واقع شده است
1394-7-8
مجید
1323
آبشار بهرام بیگی در روستای دلی بهرام بیگی(سمندی) از توابع بخش مرکزی شهرستان دنا در ۵۰کیلومتری شمال غرب سی‌سخت و ۷۰کیلومتری یاسوج، مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد .
1394-7-8
مجید
2940
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1796
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
2184

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
3941
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1300
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
3315
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3525
1394-4-2
مجید
2125
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
3062

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
5251
1394-4-3
مجید
6626
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
2174
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
2199
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
2725

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
3830
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1560

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
5766

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1547

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
2045

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1397

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
3417

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1463

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
3836
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
2661

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
3187

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
2633
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
3321

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
4507

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
1634

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
3031

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
2447

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
1876

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1292

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1312

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1398

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
2957

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
4189
مطالب تصادفی
آب اسک روستایی تاریخی است از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
1394-8-11
مجید
2796
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
3321
،اين بنا كه مربوط به دوره ايلخانان مغول است 
1394-5-12
مجید
1191
این قلعه با ساختاری از مصالح خشت و گل و به کارگیری آجر در سر در آن بر بالای بلندی و مشرف به شهر مروست قرار دارد.
1394-9-11
مجید
1107
رشته کوه دنا، بلندترین کوه و بزرگترین چین خوردگی رشته کوه بزرگ زاگرس محسوب شده و دارای خطالراسی به طول تقریبا 90 کیلومتر است و بین سه استان کهگیلویه و بویراحمد، اصفهان و فارس واقع شده است.
1394-7-7
مجید
2470
استان کردستان بخشی از سرزمینی است که تحت حکومت مادها اداره می شد . حدود تاریخی سرزمینهای تابع دولت ماد از شمال با اورارتو ، از غرب با آشور و از جنوب غربی و جنوب با ایلام و سومر ( بابل و آکاد ) محدود بود .
1394-6-5
مجید
2129
بدنه ساختمان دو جدار و از بلوك سیمانی ساخته شده دارای ۱۱ اتاق و یک سالن پذیرایی و چهار سرویس حمام و دستشویی با نمای بسیار زیباست. این کاخ در حال حاضر موزه نظامی ‌می‌باشد و 
1394-7-27
مجید
1377
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1560
میبد نارین*قلعه یا نارنج*قلعه مهمترین بناى تاریخى شهرستان میبد است. این قلعه از بناهاى مربوط به دوره اشکانی و قبل از اسلام است و در دوران مظفریان تعمیراتى در آن صورت گرفت
1394-9-9
مجید
2528
در روستاهای استان مرکزی مرسوم بوده است که شب عید، بعد از شام تعدادی از جوانان روستا به صورت تکی یا در گروه های دوتایی و سه تایی برای گرفتن عیدی به منازل دیگران می رفتند.
1394-8-22
مجید
1119
معاون میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بازدید ارزیاب یونسکو از قنات ابراهیم آباد را مرحله و گام پایانی اقدامات صورت گرفته جهت ثبت جهانی قنات ابراهیم آباد عنوان کرد.
1394-8-23
مجید
2622
کاروانسرای هندوها مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، ضلع شرقی بازار میدان قلعه، کاروانسرای حاج مهدی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
1394-6-12
مجید
1302