میراث جهانی کلیسای سنت استپانوس جلفا

تاریخ ارسال: 1394-5-9
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 1729

نزدیک به 1300 سال است که در میان کوه‌های کناره ارس، مجموعه مذهبی عظیمی آرام گرفته است که بخش مهمی از تاریخ فرهنگی ارامنه جهان را با خود به همراه دارد. در بین بناهای زیبای تاریخی  جلفا در منطقه آزاد ارس، کلیسای سن استپانوس جایگاه ویژه‌ای دارد.

کمی دورتر از شهر جلفا و در نزدیکی روستای دره شام مجموعه کلیسای سن استپانوس قرار دارد که دومین کلیسای مهم و تاریخی ارامنه ایران و جهان پس از کلیسای سیاه ماکو به شمار می‌رود.
دژ استواری که این کلیسا را در برگرفته و وانگ خوانده می‌شود، روزگاری محل تجمع طللاب، خطاطان و خوشنويسان وتذهيب كاران، نويسندگان فلاسفه و مورخين و دانشمندان مسیحی بوده است.  مجموعه یا وانگ استپانوس مقدس از دو نظر براي ارمنيان حائز اهميت است، كليسا به خاطر سبك بنا و جنبه فرهنگي از مراكز مشهور ديني و فرهنگي ارمنيان است. همچنین تعداد بسياري خوشنويس در اين وانگ گرد آمده و به استنتاج كتب مي پرداختند، نقاشان و تهذيب كاران با هنر خود بر زيبايي كتابها مي افزودند و به اين سبب وانگ استپانوس مقدس به عنوان يكي از مراكز خوشنويسان ارمني در جهان شهرت یافته است.

gallery_201507318407616144009

این کلیسا به همراه دو کلیسای سیاه (قره کلیسا) و زور زور در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. به مسافرانی که قصد دارند به منطقه آزاد ارس که سرزمین زیبایی‌ها می‌خوانندش، سفر کنند؛ باید پیشنهاد داد که دیدار از این نگین زیبای منطقه را از دست
ندهند.
نام این کلیسا مزین به نام سن استپانوس است. سن استپانوس یا همان استفان مقدس از اولین شهدای راه مسیحیت است و در بسیاری از کشورهای جهان کلیساهای متعددی با همین نام وجود دارد.
سن استپانوس که از نزدیکان حواریون حضرت مسیح (علیه‌السلام) و از اولین مبلغان مسیحیت بود، در سال ۳۶ میلادی در اورشلیم توسط یهودیان سنگسار شد. یهودیان اورشلیم به اتهام اینکه سخنانی برخلاف شریعت یهود به زبان آورده است، استپانوس را دستگیر و در روز 26دسامبر سال 36 میلادی سنگسار کردند.

gallery_20150731441632127414

یکی از زیباترین و مشهورترین کلیساهای ارمنیان در جهان کلیسای استپانوس مقدس با ویژگی‌های معماری و تزیینی بسیار است. حصار سنگي كه اين بنا را در دره شام و در ميان درختان احاطه كرده بارويي است بلند با هفت برج نگهباني و پنج پشت استوانه يي سنگي مانند دژهاي مستحكم دوره ساساني و قرون اوليه اسلام. البته هنوز تاريخ دقيق تاسيس كليساي سنت استپانوس كاملاً مشخص نيست.
کلیه دیوارهای خارجی، بام، ساق گنبد، گنبد، ستون‌ها و برج‌ناقوس کلیسا را با سنگ‌های سفید و صورتی تراشیده شده ساخته‌اند. گنبد عظیم 16 ضلعی مرتفع کلیسا را روی 4 ستون سنگی قطور که با سنگ‌های تراشیده ساخته شده است، استوار کرده‌اند. سرتاسر دیوارهای خارجی کلیسا پوشیده از حجاری‌ها، طاق‌نماها، نیم ستون‌ها و مقرنس‌‌کاری‌های بسیار زیبا، همراه نقش برجسته هايي كه سنگسار كردن استپانوس مقدس، مصلوب شدن و عروج مسيح(ع) و تصوير زيباي او در آغوش حضرت مريم است که مجموعه را به صورت یکی از شاهکارهای بسیار نفیس معماری ایران زمین درآورده است.

gallery_201507313614037897733

سه کلیسا در حریم کلیسای استپانوس در منطقه دره شام وجود دارد، روستاهای دره شام تا دوره صفویه فعال بودند و ارمنیان در این روستاها کشاورزی و دامپروری می‌کردند. پس از کوچ ارمنیان به داخل فلات ایران به وسیله شاه عباس صفوی روستاهای دره شام خالی از سکنه شد.


این کلیسا که در طول تاریخ چندین بار مرمت شده است، در سال 1209 خورشیدی عباس میرزا نایب‌السلطنه، روستاي دره شام را به مبلغ سيصد تومان خريد و وقف دیر و کلیسای استپانوس مقدس كرد. كتيبه اي كه به همين مناسبت با خط نستعليق بر روي سنگ آهكي سرخ رنگي از نوع سنگهاي خود بناي كليسا ، بالاي در ورودي كليسا نصب شده است، بیانگر این اتفاق است.

متن مندرجات سنگ نبشه به شرح زیر است:

«بسم الله الرحمن الرحيم و هو قديم ، در عصر سلطنت اعلي حضرت قدر قدرت قضا تواء مان سكندرحشمت ، دارادربان ، نواب اشرف ، حضرت نائب السلطنه العليه، عباس ميرزا ارواحنا فداه ،كه خلف ارشد نامدار جمجماه، ظل الله، فتحعلي شاه قاجار است ابقي الله عمره و سلطنت وادام الله ملكه كه مرحمت بي‌نهايت درباره كمترين دعا گوي سرگيس ولد استپان خليفه جلفاي من قراء نخجوان داشت كه گويا حسن خدمت كمترين در پيشگاه حضور والا جلوه‌گر شد بنابراين قريه دره شام را در تاريخ سنه 1246 به اين كمترين كه دعا‌گوي دولت ابد مدت شاهي بودم تیول، مرحمت فرمودند كه صرف اوجاق دانيال (ع) نمايم و دعا‌گوي عمر دولت شاه و شاه‌زاده و اميرزاده‌ها باشم و در تاريخ سنه 1246 قريه دره شام را از عالي جاه محبعلي بيك نخجواني به مبلغ سه صد تومان گرفته و وقف اوجاق دانيال (ع) ساختيم كه هركس در اين مقام مبارك بعد از اين خليفه بوده باشد به دولت‌شاه ايران واجب است دعا نمايد ثانيا لعنت خدا و نفرين رسول بر آن كسي كه اين قريه را بفروشد يا به بيع گذارد و صرف اوجاق ننمايد.»

منبع:نصر نیوز

سنت استپانوس, اورشلیم, ناقوس کلیسا, عروج مسيح(ع)

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه آذربایجان غربی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1692
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
2043

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
3739
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1234
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
3143
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3372
1394-4-2
مجید
2010
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
2915

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
4997
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1692
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
2043

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
3739
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1234
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
3143
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3372
1394-4-2
مجید
2010
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
2915

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
4997
1394-4-3
مجید
6329
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
2016
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
2028
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
2587

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
3680
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1458

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
5571

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1456

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
1894

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1307

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
3171

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1347

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
3598
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
2539

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
3024

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
2485
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
3186

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
4281

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
1512

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
2908

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
2330

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
1749

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1225

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1235

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1302

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
2799

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
4046
مطالب تصادفی

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1302
بازار بزرگ و تاریخی شهر رشت، بخشی از باقت قدیمی و تاریخی مرکز شهر را که در طرف غرب محله صیقلان است، به خود اختصاص داده است.
1394-7-26
مجید
1142
حسینیه ای واقع در حومه جنوبی شهرستان ساری، استان مازندران و در روستای پهنه‌کلا شمالی است که تا مرکز شهرستان ساری حدود ۱۰ کیلومتر فاصله دارد.
1394-8-14
مجید
2966
لافت بارزترین روستا در روستاهای ساحلی قشم است . 
1394-8-28
مجید
904
سد فریمان در ۸۶ کیلومتری مشهد و در ۱۲ کیلومتری جنوب شهر فریمان بر رودخانه فریمان بسته شده است .
1394-4-28
مجید
1504
این گنبد در امتداد گنبدهای لاجیم ورسک در کنار شاهراه منتهی به شاهکوه، گردنه شمشیر بر، چشمه‎علی، جهان‎نما، بخش یانه‎سر، بر فراز تپه‌ای که از دور نمایان است
1394-7-17
مجید
1127
اين بنا در منطقه چمشك از توابع شهرستان پلدختر ودر مسير راه باستاني شاپور خواست به خوزستان قرار گرفته است 
1394-8-9
مجید
924
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
2028
استان خراسان جنوبی یکی از استان‌های ایران است
1394-4-26
مجید
1401
نقش رستم از زمان‌های گذشته جایگاه مذهبی و مقدس به‌شمار می‌رفته است، چنانکه یک نقش مذهبی از دورهٔ عیلام در این کوه تراشیده شده و در دورهٔ هخامنشیان بازهم جایگاه مقدسی بوده
1394-5-17
مجید
2901
موزه تاریخ طبیعی همدان در انتهای خیابان چهارباغ آزادگان شهر همدان در دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا راه‌اندازی شده است.
1394-9-4
مجید
2226
ارگ راین در جنوب غربی شهر کنونی راین در استان کرمان ایران قرار دارد. این بنای خشتی تا حدودی به ارگ تاریخی بم شبیه‌است و بر بالای تپه‌ای قرار دارد
1394-6-11
مجید
908