شهر خوسف،شهر گلهای نرگس

تاریخ ارسال: 1394-4-26
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 1173
شهر خوسف در خراسان جنوبی كه‌ در ۳۶ كیلومتری غرب بیرجند و در حاشیه كویر قرار گرفته دارای آثار تاریخی و مناطق گردشگری زیبایی است، آرامگاه ابن حسام خوسفی، مسجد جامع خوسف، روستای خور و خانه تاجور از زیباترین بناهای تاریخی دیار گل‌های نرگس هستند.
به گزارش خبرگزاری فارس از بیرجند، آثار تاریخی و گردشگری شهر خوسف به مانند دیگر آثار تاریخی خراسان جنوبی تاكنون دستخوش تغییرات چندانی نشده‌اند و اكثر بنا‌های تاریخی دیار گل‌های نرگس به دوران قاجار بر می‌گردند.

▪ آرامگاه ابن حسام

آرامگاه شاعر برجسته ابن حسام، مربوط به دوره صفویه با فرم كلی ۸ ضلعی با گنبدی شبیه كلاه فرنگی كه در اصل نور‌گیر مقبره محسوب می‌شود، احداث شده است و مسیر دسترسی به آرامگاه در پای تپه از طریق یك رشته پلكان صورت می‌گیرد كه بازدید‌كننده را به كنار مقبره هدایت می‌كند.
فضای ورودی آرامگاه دارای پله بوده كه در نمای جنوبی ساختمان قرار گرفته و به لحاظ فرم مانند پیش‌ طاقی است كه سقف آن دارای فرم قوسی شكل به صورت ۳ بخشی كند است و در نمای خارجی مقبره در ۳ طرف‌، نورگیر یا پنجره كار گذاشته شده است كه نور فضای داخلی را تأمین می‌كنند.
همچنین علاوه بر پنجره‌ها طاق‌نماهایی در نمای خارجی بنا به وجود آمده است كه فرم كلی بنا از این طاق نماها كه به صورت پیش طاق‌های عریض و تقریباً عمیق ساخته شده‌اند، نشأت می‌گیرد.

▪ روستای خور

بافت تاریخی روستای خور متأثر از شرایط اقلیمی و جغرافیایی محیط خود است. خانه‌های گلی‌، پوشش گنبدی‌، حیاط مركزی‌، بادگیرها‌، اطاق‌های دور تا دور حیاط‌، هشتی‌ها و دهلیزها‌، دیوارهای قطور، حوض و باغچه وسط حیاط به صورت هماهنگ و یكنواخت از ویژگی‌های معماری خانه‌های روستای خور بوده كه مطابق با اقلیم منطقه به وجود آمده است.
‌تراكم خانه‌ها و كوچه‌های پرپیچ و خم و همچنین بادگیرها از شاخص‌های عمده روستایی خور بوده كه جهت مقابله با اوضاع اقلیمی منطقه به وجود آمده است، در بافت خور بناهایی همچون قلعه‌، آب انبار‌، مسجد‌، حسینیه‌، حمام و خانه‌های قدیمی وجود دارد كه اكثراً متعلق به دوره صفویه است.

▪ مسجد جامع خوسف

این مسجد دارای سر در ورودی بلند با طاق جناغی و تزئینات رسمی بندی، صحن‌، شبستان زمستانی به نام‌های ملا علی‌اكبر و حاج عبدالخالق‌، یك شبستان تابستانی و شبستان‌های مهتابی و خلیلان است؛ ورودی بنا و شبستان‌های مهتابی و خلیلان در دوره‌های معاصر بازسازی شده‌اند.
در جریان مرمت شبستان مسجد به آثار و بقایای مربوط به دو دوره مختلف برخورد شده و احتمالاً زمان ساخت اولیه این بنا در قرون اولیه اسلامی قرون ۲ و ۳ هجری بوده كه در دوره‌های بعدی از جمله قاجار به فراخور نیاز مرمت شده و گسترش یافته است.

▪ خانه تاجور

این بنا مربوط به دوره قاجاریه بوده و از ویژگی‌های معماری آن داشتن دو در ورودی است یكی از ورودی‌ها دارای تزئینات آجركاری دوره پهلوی و دیگری دارای تزئینات رسمی بندی بوده و از لحاظ معماری اصیل‌تر است.
تزئینات بنا شامل رسمی بندی و آجركاری‌های ورودی، كار‌بندی‌های ایوان و پنجره‌های مشبك است،
از دیگر خانه‌های تاریخی خوسف می‌توان به خانه خلیلی و خانه علوی اشاره كرد كه در بافت تاریخی خوسف قرار دارند.
مؤلف كتاب ناشناخته حدود العالم من المشرق الی المغرب كه در سال ۳۷۹ هجری قمری تألیف شده از خوسف خسب یاد كرده و حمدالله مستوفی در سال ۷۴۰ هجری در كتاب نزهه القلوب‌ درباره خوسف چنین می‌گوید‌: «خوسف شهر كوچكی است و چند موضع توابع دارد و آب آن از رودخانه باشد و دی‌ها را آب از كاریز باشد و در آنجا همه نوع انتفاعی حاصل آید.»
حافظ نیز در مورد تعداد مزارع و موقعیت شهر خوسف چنین بیان می‌‌دارد‌: «‌۲۰ قریه و ۱۰۰ مزرعه از توابع خوسف بوده كه در كنار بیابان است و در آن طرف بیابان حدود كرمان بوده، خبیص نواحی آن است و آن بیابان را لوت خوانند و در تابستان از آن موضع نمی‌توان گذشت ۴۰ فرسنگ در آن راه آب ندارد.
عوامل متعددی در نحوه شكل‌گیری و گسترش كالبدی بافت‌های تاریخی مؤثر می‌باشند شناخت كامل و احاطه بر این عوامل تأثیر زیادی در بررسی، تجزیه و تحلیل عملكرد بافت دارد، عواملی مانند میزان خشكی یا رطوبت هوا‌، درجه حرارت‌، میزان و نوع بارش‌های جوی، نوع‌، جهت و سرعت وزش بادها
عوامل اجتماعی از قبیل مذهب‌، اعتقادات‌، آداب و رسوم‌، روابط اجتماعی‌، نوع شغل‌، میزان درآمد و نوع طبقات اجتماعی نیز در این مورد تأثیر‌گذارند.
بافت قدیمی خوسف نیز كه در طول حیات چند ۱۰۰ ساله خود‌، فراز و نشیب‌های زیادی را طی كرده از این امر مستثنی نبوده و در جریان شكل‌گیری و رشد خود بسیار از این عوامل متأثر شده است.»

▪ موقعیت جغرافیایی خوسف

شهر خوسف‌ در ۳۸ و ۵۳ طول شرقی و ۴۶ و ۳۲ عرض شمالی و ارتفاع یك‌هزار و ۲۹۰ متر از سطح دریا قرار دارد و دارای اقلیم مناطق بیابانی با ویژگی‌های خاص آن بوده، از جمله این ویژگی‌ها تابستان‌های گرم و خشك و زمستان‌های نسبتاً سرد است.
حداكثر نزولات آسمانی در ۳ ماه اسفند‌، فروردین و اردیبهشت بوده و كمی نزولات آسمانی باعث شده هیچ‌گونه رودخانه دائمی در اطراف آن جریان نیابد؛ ریزش‌های جوی كم، ۱۶۶ میلی متر درجه حرارت بالا در فصول گرم‌، اختلاف درجه حرارت شدید ۴۰ درجه و طولانی بودن دوران خشكی بیش از ۷ ماه از سال از ویژگی‌های عمده آب و هوای این منطقه است.
وزش بادها با توجه به جهت وزش، سرعت و خشك یا مرطوب بودن آن‌ها از عواملی است كه در اقلیم و آب و هوای‌ یك منطقه تأثیر به سزایی دارند، خوسف نیز از این امر مستثنی نبوده و در آن چندین نوع باد كه دارای ویژگی‌های متفاوت هستند، می‌وزد.
در منابع تاریخی از خوسف با عناوین زیر یاد شده است‌: ‌جوسف‌، جسف‌، خسف، خسب و خوسف؛ خسف به معنای زمین گود و خوسف به معنای پوشیده بودن كه هر دو معنی برای خوسف صادق است در كتب تاریخی متعدد نامی از خوسف هر چند به صورت‌های مختلف برده شده است كه دلالت بر اهمیت و اعتبار این شهر در دوره‌های مختلف دارد.
مردم شهر خوسف مردمی مهمان‌نواز و دلگرم هستند و آماده‌اند تا در سفر‌های نوروزی از گردشگران و مسافران نوروزی پذیرایی كنند.

منبع : خبرگزاری فارس

خوسف, گلهای نرگس, خانه تاجور, ابن حسام خوسفی

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه خراسان جنوبی
طبق منابع مستند تاریخی امامزاده بی بی زینب خاتون(س) خواهر گرامی امام رضا(ع) روزگاران قدیم به سببی گذرشان به روستای کاهین می افتاد که در آنجا بر اثر عارضه بیماری دار دنیا را وداع می گوید
1394-4-26
مجید
2066
به علت وجود چهار رودخانه فصلی در این روستا، نام آن «چند شط» بوده که به مرور زمان تبدیل به چنشت شده‌است.
    چنشت را هم وزن «بهشت» می‌دانند، 
1394-4-26
مجید
1119
قلعه فورگ در داخل روستای فورگ و در 10 کیلومتری جنوب شهر اسدیه واقع شده است .
1394-4-26
مجید
1022
استان خراسان جنوبی یکی از استان‌های ایران است
1394-4-26
مجید
1140
شهر خوسف در خراسان جنوبی كه‌ در ۳۶ كیلومتری غرب بیرجند و در حاشیه كویر قرار گرفته است
1394-4-26
مجید
1173
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1553
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
1857

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
3452
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1145
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
2854
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3058
1394-4-2
مجید
1869
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
2702

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
4583
1394-4-3
مجید
5793
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
1810
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
1761
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
2392

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
3412
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1327

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
5269

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1334

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
1665

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1185

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
2808

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1206

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
3289
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
2365

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
2769

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
2284
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
2893

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
3919

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
1363

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
2720

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
2120

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
1600

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1145

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1131

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1176

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
2587

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
3761
مطالب تصادفی
کوهی آتشین  که از گذشته های دور تا کنون شبانه روز میسوزد
1394-4-31
مجید
1202
چغازنبیل در جنوب غربی ایران، در استان خوزستان و در شهرستان شوش واقع‌شده‌ است.
1394-4-30
مجید
2006
قدمت امامزاده حسن ا لافطس  واقع در روستای اسفین از دوره اسلامی قرن 9 و 10 فراهان است.
1394-8-23
مجید
1870
گنبد عالی ابركوه یكی از بنا های سنگی دوره دیلمیان و یكی از نفایس هنر معماری ایران می باشد كه بر فراز صخره های طبیعی جاده یزد – ابرقو ، به بخش بهمن واقع و از سنگ های طبیعی کوهستان ” ساروج ” ساخته شده است
1394-9-8
مجید
1682
استان قزوین یکی از ۳۱ استان ایران است و در بخش شمال غربی این کشور واقع شده‌است. 
1394-5-31
مجید
1884
مهریان نام روستایی دراستان کهگیلویه وبویراحمد است که در شهرستان بویراحمد ، بخش مرکزی ، دهستان سررودشمالی قرار دارد.
1394-7-9
مجید
888
 رامیان بی شک زیباترین شهرستان استان گلستان می باشد که از نظر طبیعی به دو قسمت جلگه ای و کوهستانی تقسیم می شود،
1394-7-11
مجید
3400
1394-4-2
مجید
1869
مجتمع ساحل طلایی در فاصله 12 تا 15 کیلومتری از قشم در نزدیک ساحل واقع شده است، 
1394-8-28
مجید
3782
قدیمی ترین وطولانی ترین قنات در جهان، به نام “قنات زارچ” در استان یزد واقع شده است. این قنات با طول 100كيلومتر و تعداد چاه‌هاي 2115 حلقه ، سابقه ای بیش از 3000 سال در کشور دارد.
1394-9-11
مجید
1860
استان قزوین همچون بسیاری از استان‌های کشور، سرچشمه‌های آب‌های معدنی و طبیعی متعددی دارد اما متأسفانه راه‌های دسترسی به برخی از چشمه‌های آب گرم این استان از زیرساخت مناسبی برخوردار نیست
1394-6-1
مجید
4606
یزد سرزمین کهن‌سال ترین موجودات زنده دنیاست، به طوری که تاریخ سکونت انسان را در این سرزمین به زمانی پیش از هزاره سوم قبل از میلاد نسبت می‌دهند.
1394-9-11
مجید
2037