قلعه والي ایلام

تاریخ ارسال: 1394-4-23
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 1055

تاريخچه و موقعيت :


قلعه والي يكي از بنا هاي فرهنگي-تاريخي عظيمي است كه در ضلع شمالي خيابان پاسداران   ایلام قرار دارد. اين بناي تاريخي كه يادگاري از ادوله و زمان هاي پيشين و در نوع خود بي نظير است. در سال 1326 قمري به دستور غلام رضا خان والي فيلي در محله اي بنام حسين آباد فيلي كه به ده بالا مشهور بوده، احداث گرديد. غلامرضاخان والي اين محل و بنا را براي اسكان خود در فصل تابستان انتخاب كرده و آن را بر روي تپه اي نه چندان بلند احداث كرد و با توجه به آن ، ارتفاع فعلي كف حياط از اطراف آن محدوده 5/3 تا 4 متر است.

در مورد تاريخچه قلعه والي چنانچه از سنگ نوشته اي كه در تخت خان (محله اي در 15 كيلومتري شمال شرقي صالح آباد-ايلام) پيداست چنين آمده كه غلام رضاخان بعد از ذكر چندين سطر از كارهاي انجام شده خود مي نويسد: امر به ساختن قلعه حسين آباد فيلي كه مشهور به ده بالا است نمودم قلعه حمام و باغ به معماريت حاج درويش علي كرمانشاهي و حجاري رضاقلي در سال 1325 قمري به اتمام رسيد.

معرفي قلعه والي:

gallery_201507142127284452748
قلعه والي در زميني به مساحت 17/4687 متر مربع احداث گرديده است كه از اين مقدار زمين، فضاي سبزي به مساحت 4/1792 متر مربع در ضلع جنوبي باقي مانده است. قلعه نماي جنوبي و شكلي تقريباً ذوزنقه اي دارد اين قلعه زير بنايي برابر 01/1466 متر مربع دارد و مساحت حياط دروني آن برابر 4/1363 متر مربع است.

قلعه والي در زمان ساخت در فضايي كاملاً باز ساخته شده ولي با پيش رفت شهرنشيني اطراف آن با ساختمانهاي مسكوني و اداري محصور گرديد. موقعيت قلعه به نحوي است كه از سمت شمال با كوچه اي شش متري و از سمت غرب با خياباني هشت متري از ساختمانهاي مسكوني اطراف خود جدا شده است. از شرق نيز با ساختمان اداري اداره كل امور اقتصاد و دارائي ايلام محصور شده شده است و از جنوب به خيابان پاسدارن منتهي مي شود.


در ضلع شمالي قلعه تالار (شاهنشين)زيبايي وجود دارد كه ابعاد و اندازه داخلي آن بزرگتر از ساير اتاقها مي باشد. در وسط تالار حوض كوچكي قرار دارد كه اطراف و داخل آن با سنگ مرمر مزين شده بود و در زمان بازسازي با كاشي هاي رنگي تزئين گرديد.

اين حوض در اطراف چشمه اي كه در آن زمان پر آب بوده ساخته شده ولي به مرور زمان اين چشمه خشك و كم آب شده بود و براي اينكه حالت نمادين چشمه حفظ شود در باسازي قلعه با اجراي لوله كشي اين قسمت نيز مرمت گرديد تا به دست فراموشي سپرده نشود.

وجود نرده هاي مشبك آجري به رنگ فيروزه اي، تراس هاي سرپوشيده ضلع جنوبي همراه با پنجره هاي مشبك با شيشه هاي الوان، اورسي هاي قلعه، ستونهاي دايره اي، سرستونهاي منقوش در ايوان، قوسهاي كماني و تزئيني و كاربندي بالاي آن با كاشي هاي رنگي، درختان بلند و كهنسال كاج و حوض مستطيل شكل در صحن جلوي قلعه چشم انداز كاملاً زيبايي به قلعه و معماري آن داده است.
gallery_201507149520259378521

باز سازي قلعه:


قلعه والي در زمان جنگ تحميلي تا حدود 50% تخريب شد كه در سال 1367 با همكاري سازمان ميراث فرهنگي بعد از دو سال تلاش بي وقفه در سال 1369 بازسازي آن به اتمام رسيد و در اختيار مديريت ميراث فرهنگي استان ايلام قرار گرفت و در جريان بازسازي سعي بر آن شد كه معماري و سبك ديرينه آن حفظ و تغييراتي در آن داده نشود ولي با توجه به اين مسئله، تغييراتي جزئي از قبيل كارگزاري تيرآهن در سقف ايوانهاي قلعه، سقف خرپشته ها و در اجراي طاق ضربي آنها، حذف و يا اضافه كردن ديوار در اتاقها و غيره داده شد.


در اجراي سقف كليه اتاقه، از ملات گچ و آجر استفاده شده و در آنها از انواع و اقسام قوسهاي بار بر و غير بار بر(تزئيني) استفاده شده است. اسامي اين قوسها عبارتند از : قوس جناقي، قوس نيم دايره (حلالي) و قوس سه قسمتي.

قوس سه قسمتي فقط جهت نما سازي استفاده شده و بار بر نيست و براي بار بري قسمت هايي كه در آن از اين نوع قوس استفاده قوسي پنهان كه در دل ديوار جاسازي شده است استفاده گرديد.كليه اين قوسها از نظر اجرايي به سبك قوس رومي اجرا شده اند و اطراف آنها با شكستگي در آجر ه، برجسته نشان داده شده و همراه با كاشي هاي ريز رنگي تزئين شده اند. قوسهايي كه به اين سبك(سبك رومي) اجرا شده اند از مقاومت بالايي در مقابل فشارهاي وارده بر خوردار هستند.

در اجراي پوشش سقف اتاقه، هدف بوجود آوردن سقفي تقريباً گنبدي شكل و پشت بامي تخت و يكنواخت بوده است براي اين امر ابتدا قوس هاي جناقي بر روي پايه هاي 75 سانتيمتري اجرا شد سپس براي اينكه سقف از داخل به شكل گنبدي مانند ديده شود، با استفاده از سه كنج سازي و يا طاق چشمه در اطراف قوسهاي جناغي، نماي داخلي سقف به صورت گنبدي شكل اجرا شد. در قسمت بالاي ديوار فاصله بين قوسها را با خورده هاي آجر و مواد سبك پر كرده و بدين ترتيب سقفي گنبدي شكل و پشت بامي تخت بوجود آمد.

كليه ديوارهاي قلعه بار بر بوده كه با طاق نماهايي با ابعاد يكسان و قوسي نيم دايره تزيين شده اند.


پوشش كليه كف اتاقها، داخل حياط و پشت بام قلعه آجر فرش و ملات گل و آهك بوده كه در بازسازي با ملات ماسه وسيمان جايگزين گرديد.

براي جلو گيري از نفوذ رطوبت به داخل قلعه در هنگام بازسازي بدين ترتيب اقدام شد كه ابتدا لايه هاي قبلي كه شامل آجر فرش و ملات كاه و گل بود برداشته شد، سپس روي بام قير اندود شد و بر روي لايه قير آسفالت به ضخامت سه سانتيمتر و يك لايه ايزوگام و آسفالت اجرا گرديد و براي حفظ شكل پيشين قلعه بر روي آنها يك لايه آجر فرش كشيده شد.

ويژگي هاي معماري قلعه والي :


gallery_201507145034850939920
اكثر اتاق هاي قلعه تبادل داخلي داشته و تودرتو بنا شده اند، قلعه داراي 20 اتاق بزرگ، پنج اتاق كوچك، چهار ايوان و دو تراس كوچك در ضلع جنوبي است. ضلع شرقي و غربي قلعه كاملاً با هم قرينه بوده و با كف حياط اختلاف ارتفاعي حدود 80 سانتيمتر دارند و با چهار پله سنگي با كف اتاقها و ايوان ها ارتباط دارند. قلعه با سه راه پله با چرخشي 90درجه به پشت بام متصل مي شود. قلعه دو برج نگهباني به صورت نيم دايره در راس ضلع شمال شرقي و شمال غربي دارد و اطراف آن كنگره هايي جهت قرار گرفتن نگهبان ها براي ديده باني وجود دارد.

در داخل راهروها محلهايي به صورت طاق نما در ديوار احداث گرديده كه محل استقرار نگهبانان بوده است. در راهرو مدخل ورودي ضلع شرقي، همچنين داخل اتاق شاهنشين و قسمت ورودي نگهباني، سقف ها با كاشي هاي رنگي كار بندي و به وسيله گچبري هاي زيبايي تزيين شده اند در اين قلعه شش زير زمين در سه ضلع شمال، غرب و شرق وجود داردكه ارتفاع آنها تا زير سقف دو متر است و روشنايي آنها به وسيله پنجره هاي مشبك آجري و رنگي از داخل حياط تامين مي گردد.

عمده مصالح به كار رفته شده در ساختمان قلعه آجر و در مواردي از سنگ بوده است همانند كرسي چيني قلعه، ديوار هاي حائل در ضلع جنوبي و استفاده از سنگ نما در ازاره داخل حياط. در بازسازي قلعه در سقف ها و قوس ه، از ملات گچ، و در ديواره ها و زير آجر فرشها از گل و آهك و در مواردي از ملات ماسه و سيمان استفاده شده است.

قلعه مذكور سه در ورودي در سه ضلع جنوب شرق و غرب دارد. ورودي اصلي قلعه در ضلع جنوبي قرار گرفته كه با 11 پله20 سانتيمتري به داخل اتاق نگهباني و سپس با هشت پله ديگر به كف حياط مرتبط مي شود. ورودي قلعه به سبك يوناني بنا شده بود. ديگر درهاي قلعه به صورت خصوصي بوده و يا براي تردد مهمانها احداث شده اند كه با راهروهايي سرپوشيده به داخل حياط قلعه مرتبط مي شوند، در منتها اليه دربها دو هشتي وجود دارد كه نور تعدادي از اتاقها از آنجا تامين مي شود اين هشتي ها كه در داخل يكي از آنها حوض كوچكي وجود دارد به هشت ضلع تقسيم مي شوند. شكستگي در آجرها و اجراي طاق نماهايي در ديوار، اجراي انواع قوس بر سرنعل درگاه ها و ترئينات آجري بالاي آنها زيبايي خاصي به هشتي ها داده است.

آينه كاري در سقف اتاقها معمول بوده كه بقايايي از آن در يكي از اتاقهاي ضلع غربي كه به نحو بسيار زيباي اجرا گرديده بر جاي مانده است. گچبري بر روي ديوارها و سقف اتاق شاهنشين به صورت نقوشي از گل و گياه اجرا گرديده است. سنگ ازاره نماي بيروني ديوار از سنگهاي تراشيده شده مستطيلي شكل است كه حالت برجسته نقشهاي اسليمي مختلف آن، در نماي ديوار بكار رفته شده است.

منبع:fa.wikipedia.org

قلعه والي, پاسداران, جنگ تحميلي, سبك رومي

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه ایلام
کاخ فلاحتی به دستور غلامرضا خان ابوقداره در سال ۱۳۲۶ هجری قمری احداث شد و با توجه به این که در محوطه سازمان جهاد کشاورزی استان ایلام قرار گرفته بود، به کاخ فلاحتی (کشاورزی) معروف شد.

1394-4-23
مجید
1857
قلعه والي در زميني به مساحت 17/4687 متر مربع احداث گرديده است 
1394-4-23
مجید
1055
در غار طلسم ایوان، همه چیز برای شگفت زده شدن و وحشت کردن فراهم است!
1394-4-23
مجید
1211
طاق شيرين و فرهاد از نوع طاقهاي سنگي است که اولين بار در سال 1379طي برنامه‌اي پژوهشي و مرمتي از زير خاك بيرون آمد.
1394-4-23
مجید
1119
عروس زاگرس
1394-4-23
مجید
1929
شهرستان دره شهر از جمله مناطق زیبا و دیدنی استان ایلام است
1394-4-23
مجید
1096
پل زیبای گاومیشان بر روی رودخانه سیمره پس از تلاقی با رود كشكان ساخته شده است. باستان‌شناسان بقایای اولیه پل را مربوط به دوران ساسانی می‌دانند 
1394-4-23
مجید
959
کنیه او ابوالحسن و لقب او الصالح فرزند «عبیدالله الاعرج الاول» فرزند «الحسین الاصغر» فرزند امام علی بن الحسین بن علی ابی طالب (ع) است
1394-4-23
مجید
1018
این تالاب در جنوب غربی بخش ملکشاهی واقع شده است
1394-4-23
مجید
1154
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1646
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
1984

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
3652
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1203
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
3047
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3274
1394-4-2
مجید
1964
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
2838

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
4866
1394-4-3
مجید
6180
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
1950
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
1920
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
2521

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
3591
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1415

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
5471

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1414

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
1821

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1266

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
3052

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1299

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
3506
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
2483

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
2932

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
2415
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
3105

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
4170

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
1461

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
2840

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
2275

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
1699

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1197

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1198

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1258

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
2732

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
3959
مطالب تصادفی
در نزدیکی موج شکن شهر ساحلی انزلی در زمینه آبی آسمان، مناره یا برج سپیدی بر آسمان قد کشیده که شاید بتوان آن را مناسبترین نماد برای این شهر دانست.
1394-7-27
مجید
892
آبشار قره‌سو در جنوب غربی شهرستان کلات نادری و در فاصله ده کیلومتری آن و در یک کیلومتری جاده لاین از سمت کلات واقع شده‌است.
1394-4-28
مجید
1228
خانه لاریها و بادگیر آن مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، محله فهادان، مجاورعمارت کلاه فرنگی واقع شده  است
1394-9-11
مجید
2227

روستای قهی در ۸۰ کیلومتری شرق اصفهان قرار داشته و از توابع بخش بن رود (شهرستان ورزنه) می باشد.

1394-4-20
مجید
2452
گنبد عالی ابركوه یكی از بنا های سنگی دوره دیلمیان و یكی از نفایس هنر معماری ایران می باشد كه بر فراز صخره های طبیعی جاده یزد – ابرقو ، به بخش بهمن واقع و از سنگ های طبیعی کوهستان ” ساروج ” ساخته شده است
1394-9-8
مجید
1777
دریاچهٔ نمک قم (با نام دریاچه نمک مسیله نیز شناخته می شود.) یکی از دریاچه‌ها در منطقه کویر مرکزی ایران است.
1394-5-31
مجید
1549
لافت بارزترین روستا در روستاهای ساحلی قشم است . 
1394-8-28
مجید
881
استان فارس یکی از استان‌های ایران است که در بخش جنوب این کشور واقع شده‌است.
1394-5-15
مجید
1010
اشکفت سلمان و نقش برجسته های هانی پادشاه محلی آیاپیر
1394-4-31
مجید
2819
شیر سنگی یکی از آثار تاریخی شهر همدان میباشد و یکی از مهمترین جاذبه های گردشگری این شهر است که قدمت آن به دوران مادها میرسد
1394-9-5
مجید
3748
روستاي خورهه يكي از بخش هاي شمال محلات است كه در شمال شرقي اين شهرستان در بين روستاهاي دودهك، ورين و آب گرم دركنار رودخانه خورهه واقع شده است
1394-8-19
مجید
3365
ارگ عبدالرضا خان داراي ديوارهاي با ارتفاع 7 متر و ضخامت 5/1 متر بوده كه قسمتي از اين ديوارها هنوز باقي مانده است
1394-9-12
مجید
1134