روستای قهی اصفهان

تاریخ ارسال: 1394-4-20
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 2284

    روستای قهی


روستای قهی در ۸۰ کیلومتری شرق اصفهان قرار داشته و از توابع بخش بن رود (شهرستان ورزنه) می باشد. این روستا در ۱۱ کیلومتری جنوب غرب کوهپایه و ۷ کیلومتری غرب هرند مرکز بخش جلگه قرار داشته و دارای ۱۵۷۵ متر ارتفاع نسبت به سطح دریا می باشد.

نام این روستا در واقع به نام کهی بوده که به مرور زمان به قهی تغییر نام داده است که به معنای جای پست مقابل واژه کوهپایه ‌است.

روستای تاریخی قهی به علت قرار گرفتن در دل کویر تا ۵۰ سال قبل، مرکز شترداری ایران بوده‌است اما با ورود اتومبیل و کامیون این حرفه در روستا به فراموشی سپرده شد و جمعیت روستا نیز که شترداری حرفه اصلی‌شان بود به مرور از روستا کوچ کرده بطوریکه از جمعیت ۳۰۰۰ نفری آن طی ۵۰ سال گذشته کمتر از ۸۰۰ نفر باقی مانده ‌است.

روستای قهی یکی از تاریخی‌ترین روستاهای استان اصفهان است. برخی از خانه‌های تاریخی این روستا قدمتی برابر با دوره صفویه دارند و کلیت بافت آن را خانه‌هایی از دوره ی قاجار تشکیل داده‌است. تاکنون ۶۵ درصد از بافت تاریخی روستای قهی سالم مانده‌است. ارزش بصری این روستا بیش از آنکه متکی به تکدانه های زیبای خود باشد، در مجموعه ای است به هم تنیده وهماهنگ و متنوع از احجام و فرم ها که در نگاه اول گنبد مساجد، آب انبارها و آسیاب ها و امواج کاهگلی پوشش منحنی سقفها، برجها، دیوارهای بلند و سردرهای عظیم، وبا نگاه موشکا فانه تر بازارچه ها ، نیرآب ها –  پایآب – و بادگیرها بویژه بادگیر آب انبارها را به نمایش می گذارد. عرض معابر این روستا بدلیل وجود شترها در این  روستا متفاوت از دیگر بافتها است و ساباطهای کم ارتفاع محدود به دو مکان در روستا می شود. شاید آنچه بافت را مهم و با ارزش می کند وجود تکدانه های آن است ، ولی مهمتر ، نحوه چیدمان این تکدانه و ارتباط آنها با یکدیگر است . نگهداری تکدانه ها شرط لازم برای حفظ بافت است ولی کافی نیست.

اهالی و مردم این روستا به زبان و لهجه منحصر بفردی با هم تکلم می‌کنند که رواج چنین زبانی نشان از وجود فرهنگ دیرینه این روستا دارد.

از شاخصه‌های معماری این روستا خانه‌های بزرگ و اربابی به شکل قلعه می باشد. این روستا دارای برج، مساجد، مسجد جامع، امامزاده عبدالواحد، حمام، دوآب‌انبار، کاروانسرا، دو حسینیه که تقریباً از بین‌رفته‌اند، امامزاده پیر شمس‌الدین و آتشگاه می باشد. شهرت قهی به دوران شترداری آن می باشد. مصالح خاص معماری آن نیز از خشت و گل و گاهی چوب است. وجود شیشه‌های رنگی، گچبری‌ها، ظریف‌کاری‌ها و نقاشی‌های بسیار در معماری این روستا نشان از کار استادکاران اصفهانی در این منطقه دارد و رونق بسیار شترداری در این روستا و اربابان توامند، دلیل وجود خانه‌های مجلل آن است.

در این روستا حدود ۲۰ اثر ثبت شده ملی مربوط به دوره صفویه و قاجار و خانه‌های قدیمی زیادی مربوط به ۵۰۰ سال پیش وجود دارد. در میان این ساختمان‌ها، شترخانه‌ها و کاروانسراهای زیادی که هنوز ثبت نشده نیز به چشم می‌خورد و مرمت و احیا شترخان‌ها (محل‌های نگهداری شتر) یکی از مهم‌ترین اهداف احیای روستای قهی می باشد.

مساجد و اماکن مذهبی:


مردم قهی مراسم مذهبی را ارج می نهند و در دهه اوَل محرم در هر جای ایران که باشند به زادگاه خود می آیند و مراسم عاشورای حسینی را با شکوه هرچه تمام تر برگزار می کنند. به همین دلیل در روستا ۶ حسینیه  و ۱۲ مسجد وجود دارد .

بازارچه های قهی:


 در مرکز بافت تاریخی روستای قهی پنج بازارچه وجود دارد که همه به دست متمولین قهی ساخته شده و به نام همین افراد نیز مشهور می باشد. قدمت بازارچه های روستا به دوران صفویه می رسد. این بازارها با پوشش طاق و تویزه ساخته شده که طاق آن از نوع کلمبو می باشد. در این بازارچه ها دکانهای قصابی ، نانوایی و خواربار فروشی و … کار می کردند .

قلعه ها و مزارع


در داخل روستا ۲ قلعه وجود داردکه قدمت زیادی دارند و جزء بناهای شاخص روستا هستند . قلعه شیخ شامل ۱۵ خانه و قلعه آتشگاه داری ۷ خانه بوده این ۷ خانه توسط دیوار بلند و۷ برج خشتی به ارتفاع۷ متر  احاطه شده است . این دو قلعه در غرب روستا قرار دارد. محل اولیه اسکان مهاجرینی بوده که در دوره صفوی از خراسان  به این روستا کوچانده شده بودند . دیگر قلعه های با قیمانده در روستا که تعداد آنها ۱۰ بنا می باشد در اطراف روستا جای گرفته اند که در کنار برخی از آنها بواسطه وجود آب مزارعی شکل گرفته است .

خانه ها


خانه های روستا به ۲ گونه تقسیم می شوند خانه های اربابی  و خانه های  معمولی. خانه ها؛ اندرونی (بجزء بالا خانه حاج حسن قرهی) و نمای بیرونی آن ها  دیوارهای بلند کاهگلی است که گاه روزنه های زیبای مشبک آجری یا خشتی در آن ها دیده می شود. خانه های اربابی بزرگ، زیبا و باشکوه در این روستا، گذشته از خانه خان ها، بدلیل وجود خانواده هایی که صاحبان کاروانهای بزرگ  شتر بودن زیاد دیده می شود. که از مهم ترین آنها می توان به خانه ابولقاسم خان ( رزمجو)، ابوتراب خان ( حاج داراب)، خانه حاج آخوند(تقوی)، خانه علیرضا قرهی، خانه حاج امین الله قرهی، بالا خانه حاج حسن قرهی، خانه لقمان و … را نام برد.

جالب آنکه این استقلال اقتصادی باعث شده، برخی ازاین خانواده ها  تا حدی فارغ از حمایت از خوانین،   بناهای خودرا  از نظر بزرگی، زیبایی و از همه مهم تر از نظر دفاعی، بطور مستقل برپا سازند. از این رو گرداگرد روستا مواضع دفاعی (خندق ، برج و بارو و…)وجود ندارد و معماری بناهای اربابی، بصورت قلعه ای، گاه دارای برج، با دیوارهای بلند و سطح صاف و یک دست که ناودانهای کشیده بطور متناوب آب را از بام بناها به سطح گذرها هدایت می کنند، دیده میشود. در بعضی بناها  لبه دیوار را، گنگره ای می ساختند که حالت قلعه را دربنا بیشتر تداعی می نماید.
gallery_201507113525705757724

شترخان ها ، شترداری و اقتصاد روستا


شهرت قهی به دوران شترداری آن است . محل نگهداری شترها با ورودی زیبا و بزرگ ( متناسب با ابعاد شتر و بار آن)، شامل بهاربند ( بخش روباز یا همان حیاط) و شترخان؛ بنایی با ارتفاعحدود ….متر و پوشش طاق و چشمه می باشد، اندازه این فضا به تعداد شترها بستگی دارد،  البته در اصطلاح  عامیانه به کل فضا,  شترخان می گویند . شترخان ها به دو صورت مستقل، یا متصل به خانه و یا   بخشی از ساخته های اطراف حیاط خانه را در اندازه کوچک شکل میداده است. نزدیک به ده هزار نفر شتر و بیش از ۳۰ شترخان بزرگ (با ظرفیت ۸ تا۱۰۰ شتر) غالبا در محیط روستا و ۷۰ شترخان کوچک (باظرفیت حداکثر۸ شتر) به مساحت حدود ۱۵۰۰۰۰ متر مربع وجود داشته که حدود  ۲۲ درصد ازفضای روستا را به خود اختصاص می داده است ، این نشان دیگری است از آنکه قهی قطب مهم شتر داری در مرکز ایران بوده است.

آب انبارها


قهی دو آب انبار داردآب انبار خان یا آب انبار کدخدا یا آب انبارمحله پایین مربوط به دوره ناصرالدین شاه واقع در بخش غربی روستا با پوشش گنبدی به قطر ۱۱ متر ودارای ۴ بادگیر ۸ وجهه به ارتفاع ۱۰ متر .

دیگر آب انبار حاج مختار یا آب انبار محله بالا که از آب انبار خان قدیمی تر  و مربوط به دوره فتحعلی شاه است و تقریباً در شمال مرکزی جای دارد. قطرگنبد آن ۱۴ متر و چهار بادگیرتک دهانه با ته رنگ مستطیل  به ارتفاع ۷ متر را دارا است ،  در بالا سردر ورودی آب انباربالا خانه ای ساخته شده برای استراحت افرادی که باید منتظر  می ماندن تا نوبت آب آنها فرا برسد . که این نوع معماری منحصر به فرد است .

قناتها و نیرآبها:


قناتها شریانهای حیاتی روستا و مزارع آن هستند . مردم قهی وجود بعضی قناتها  را به سالهای دور  و حتی پیش از اسلام میدانند ، نام آنها نیز موید این موضوع است (کهنی و کلوپه ) . تعداد قناتها در محدوده روستای قهی (متعلق به روستا ) حدود ۲۱  قنات می باشد که۲ قنات از  داخل روستا می گذرد. (کهنی و اسفیداب).

حمام


حمام روستا که به  حمام حاج آخوند  معروف است، در سال ۱۳۱۲ هجری در زمان ناصرالدین شاه قاجار بنا گردید. حمام دارای فضای گرمخانه و سربینه با ته رنگ هشت ضلعی و مربع با پوشش طاق و چشمه است. دو گرم خانه و خزینه حمام در اندازه های کوچک و بزرگ برای زنان و مردان  با ورودی جداگانه پیش بینی شده  و فضاهای جانبی در اطراف بخش های اصلی جای گرفته اند. در سال ۱۳۵۲ با اعمال طرح وزارت بهداشت بنا دچار الحاقات و تغییراتی شد.

برجها:


هم اکنون تعداد ۳ برج در خانه ها، ۷ برج در قلعه آتشگاه  و حدود ۲۰ برج در قلعه مزارع باقی مانده است. این برجها در چند طبقه ساخته میشده و راه پله ای بصورت گرد راه خانه را به  بالای برج می رسانده. نوع خاصی از پلکان  نیز از داخل برخی طبقات اتاقکهای برجی را به هم راه می دهد.

بالاخانه:


خانه های روستا گاه دارای یک یا چند اتاق بروی بام، یا در طبقه بالا، معروف به بالاخانه می باشد، که تاثیر

زیادی در شکل دهی خط آسمان دارند. بخشی از فضای بام در مقابل آنها به عنوان مهتابی در شب های گرم تابستان استفاده میشده است. در یک  مورد نیز بالا خانه ای بر روی معبر قرار گرفته و ساباطی را تشکیل داده است

سردرها :


بزرگ، زیبا و رفیع بودن سردرها از دیگر ویژگی های  این روستا است. پوشش سردر بیشتر به شکل یک نیم گنبد با کاربندی و یا طاق گهواره ای با اجرای ضربی ، یا طاق کجاوه ای ایست. وجود چند دهانه طاق نما، سردر و جلوخان خانه را بسیار عریضتر و باشکوه تر مینماید. تختگاه های  وسیع، با نمای آجری خفته راسته نیز بسیار به چشم می خورد
gallery_201507117479837791224

آسیاب ها:


بیش از ۱۷ آسیاب در روستا نشان دهنده رونق کشاورزی در ۶۰  سال پیش می دهد. این آسیاب ها بصورت مستقل ویا یک فضایی از خانه را به خود اختصاص می داده که البته دری به بیرون خانه داشته که آن را عمومی می کرده است .

نیروی گرداننده سنگ آسیاب حیوانات ( گاو ، اسب و قاطر )بودند . آسیابها  بعلت حرکت حیوانات دارای فضای زیادی بود . این عامل باعث بوجود آمدن گنبدهای یک پارچه در آسیابها  شود . گوشه سازی گنبد آسیابها قالباً یا اسکنج (قرارگیری دو تاسه در کنار هم ) و یا فیلپوش است. جنس مصالح در ساخت آسیابها نیز از خشت بوده است

روستای قهی سوغاتی از قبیل شوید خوش عطر محلی ، آلاله کوهی (که می توان همراه با ماست یا دوغ و همچنین همراه با چای دم کرد) ، شیره انگور، شیره خرما ارده ، رب انار محلی تهیه شده از باغات کوهپایه، دارد.

اقامتگاه بوتیمار در روستای قهی واقع شده است که یک اقامتگاه بومی است وبه منزل حاج سید جواد تاج زاده معروف بوده و در مرکز بافت تاریخی روستای قهی و در همسایگی مسجد جامع این روستا قرار دارد.

safar.alibaba.ir

روستای قهی, ورزنه, کاروانسرا, خانه حاج آخوند, خانه حاج امین الله قرهی, خانه لقمان

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه اصفهان

یک آتشکده مربوط به دوره ساسانی به تازگی در منطقه آران و بیدگل کشف شده است

1394-4-19
مجید
1825

محمد هلال فرزند بلا فصل امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب و امامه بنت ابوالعاص می باشد. امامه ثمره ازدواج ابوالعاص و زینب بوده، که زینب نیز یکی از دختران رسول خدا است. 

1394-4-19
مجید
1137

کویر و کاروانسرای مرنجاب،کمپ متین آباد، قلعه کرشاهی،ریگ بلند

1394-4-19
مجید
5434
دریاچه نمک آران،خطب شکن،چاه دستکن،چاله سنبک (چاله هندوانه)،جزیره سرگردان
1394-4-20
مجید
2323

نیاسر در ۳۰ کیلومتری شمال غرب شهرستان کاشان و در استان اصفهان واقع شده است. نیاسر دارای آب و هوایی خنک و مطبوع در گرمای تابستان بوده و سرسبزی و خنکی نیاسر گردشگران زیادی را به این منطقه می کشاند.

1394-4-20
مجید
1590

گلستان کوه،غار یخ،روستای مصر و روستای گرمه استان اصفهان

1394-4-20
مجید
3797

روستای قهی در ۸۰ کیلومتری شرق اصفهان قرار داشته و از توابع بخش بن رود (شهرستان ورزنه) می باشد.

1394-4-20
مجید
2284

روستای ابیانه یکی از بلندترین نقاط مسکونی ایران است که در دهستان برزرود  در بخش مرکزی شهرستان نطنز و در ۴۰  کیلومتری شمال‌غربی نطنز در استان اصفهان در دامنه کوه کرکس واقع شده است.

1394-4-20
مجید
6110
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1553
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
1858

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
3453
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1145
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
2855
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3059
1394-4-2
مجید
1870
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
2702

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
4583
1394-4-3
مجید
5794
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
1813
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
1762
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
2393

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
3412
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1327

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
5270

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1334

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
1665

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1185

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
2809

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1206

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
3290
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
2366

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
2770

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
2284
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
2895

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
3921

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
1364

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
2721

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
2120

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
1600

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1145

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1131

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1176

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
2588

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
3765
مطالب تصادفی
آرامگاه یا بنای یادبود خیام نیشابوری بنایی است برای یادبود و بزرگداشت خیام، که بر روی مدفن وی قرار دارد.
1394-4-26
مجید
2228
پایان غم‌انگیز زندگی آلبرت لاموریس کارگردان فیلم مستند «باد صبا»
1394-4-24
مجید
1664

یک آتشکده مربوط به دوره ساسانی به تازگی در منطقه آران و بیدگل کشف شده است

1394-4-19
مجید
1825
قله تفتان با ارتفاع 4050 متر بلندترین قله در منطقه جنوب شرقی ایران و استان سیستان بلوچستان است. اين كوه آتشفشاني نيمه فعال است كه همچنان گاز گوگرد از آن خارج ميشود.
1394-5-15
مجید
1839
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3059
اين غار در مسير جاده تهران - چالوس در منطقه گچ سر و در مکانی بسیار مصفا به نام آزادبر قرار دارد.
1394-4-24
مجید
1424
 منطقه شکار ممنوع چلچلی  در جنوب شرق شهرستان گرگان واقع شده و از جهت غربی با منطقه حفاظت شده جهان نما هم مرز است.
1394-7-17
مجید
1622
این پل در شهرستان رودان واقع در استان هرمزگان ساخته شده و در ۱۲ کیلومتری شمال شهرستان رودان واقع است.
1394-9-3
مجید
3276
در روستاي عليصدر از توابع شهرستان كبودراهنگ و75 كيلومتري شمال غربي شهرهمدان يكي از عجايب طبيعي جهان و نمونه نادري از غارهاي آبي قابل قايقراني به نام غار عليصدرواقع شده است
1394-9-8
مجید
1825
واژهٔ "یزد" به معنی پاک و مقدس است و شهر یزد نیز به مفهوم شهر خدا و سرزمین مقدس است.
1394-9-8
مجید
2328
چشمه آب معدنی گراو (گرّو) در فاصله 5 کیلومتری شهرستان تفرش و میان دو روستای کبوران و طراران واقع شده است.
1394-8-23
مجید
1397
در هر برهه اي از زمان و هرجا كه اراده اي توانا به منصه ظهور مي رسد، در پي آن شگفتي ها پديد مي آيد. شگفتي هايي كه دراين ميان فقط اهل نظر مي توانند به عظمت آن پي ببرند.
1394-8-9
مجید
2428