عوامل ایجاد یبوست در نوزاد و حل به موقع مشکل

تاریخ ارسال: 1394-11-12
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 1407
وضعیت مزاجی نوزاد یکی از نشانه‌های سلامت کودک است. ضمن اینکه بروز مشکل در مزاج نوزاد، خود زمینه ابتلا به بیماری را ایجاد می‌کند. تشخیص یبوست در نوزاد و حل به موقع مشکل و مراقبت‌های مربوط به آن نکاتی هستند که دانستن آنها، والدین را در نگهداری از نوزادشان یاری می‌دهد.
 
اولین گام؛ تشخیص یبوست
یبوست با توجه به تعداد دفعات اجابت مزاج، قوام مواد دفعی و مشکل در هنگام اجابت مزاج تعریف می‌شود. پس یبوست یک پدیده نسبی است. یک کودک سالم ممکن است هر دو تا سه روز یک بار اجابت مزاج بدون مشکل داشته باشد. ولی در صورت بروز مشکل هنگام اجابت مزاج، همین هر سه روز یک بار دفع هم یبوست است. در واقع سفتی یا نرمی مدفوع ملاک مهم‌تری برای تشخیص یبوست است تا دفعات اجابت مزاج. به طور کلی در شیرخوارانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند و میزان شیر دریافتی آنها کافی است یبوست کمتر مشاهده می‌شود.
 
 عوامل ایجاد یبوست
عوامل ایجاد کننده یبوست به دو دسته ارگانیک (عضوی) و غیر ارگانیک (عملکردی) تقسیم می‌شوند. این عوامل ارگانیک یا عضوی، آناتومیک هستند، از جمله تنگی روده، اختلالات ساختمان عضلانی شکم مانند سندروم پرون، اختلالات عصبی یا عضلانی روده مانند هیرشپرونگ و اختلالات ستون فقرات. عوامل دارویی مانند مسمومیت با ویتامینD و عوامل متابولیک مانند کمبود پتاسیم، کم کاری تیروئید و اختلالات روده مانند عدم تحمل پروتئین شیر گاو، اختلالات بافت همبند مانند لوپوس و اختلالات روحی و روانی مانند بی‌اشتهایی عصبی.


درد در هنگام دفع مدفوع
یبوست غیرارگانیک یا عملکردی نوع غالب یبوست است و به صورت تاخیردر اجابت مزاج به مدت بیش از دو هفته و سفتی مدفوع، خود را نشان می‌دهد. با شرح حال و معاینه بالینی می‌توان یبوست عملکردی کودک را از یبوست ناشی از اختلالات عضوی تفکیک کرد.
برخلاف یبوست ناشی از اختلالات روده‌ای، مقعدی و هیرشپرونگ (اختلال در عصب‌گیری روده)، یبوست عملکردی پس از دوره نوزادی شروع می‌شود. اغلب شروع آن با دفع دردناک و خودداری ارادی کودک از دفع برای جلوگیری از درد است. در ادامه این روند باقی ماندن مدفوع در روده بزرگ سبب خشکی بیشتر مدفوع و سخت‌تر شدن دفع می‌گردد. در این هنگام والدین اغلب متوجه ناراحتی یا درد شیرخوار هنگام دفع می‌شوند که سرنخ مهمی در تشخیص یبوست عملکردی است. در معاینه فیزیکی کودک، پزشک متوجه توده مدفوع در ناحیه شکم شده و همراه شدن این علائم با استفراغ، درد شکمی و بزرگی شکم نشانه شرایط بحرانی کودک است.


بررسی‌های تشخیصی
درصورت عدم وجود اختلال در معاینه بالینی به ندرت بررسی‌های رادیولوژی لازم است. در صورت وجود شواهدی از اختلالات عصبی و عضلانی؛ بررسی حرکات روده لازم است. در یبوست‌های مقاوم و شدید بررسی‌های تشخیصی مثل آزمایش خون از نظر کلسیم، پتاسیم و هورمون‌های تیروئید لازم است.در یبوست‌های عملکردی که اختلال خاصی در پیدایش آن دخالت نداشته، کمبود دریافت آب کافی، بالا بودن پروتئین غذا، کمبود فیبر غذایی، حساسیت به پروتئین شیرگاو، حرکات کمتر و ناکافی روده و گاهی خودداری ارادی از دفع مدفوع به علت درد موجب بروز یبوست می‌شوند.
 
عوارض یبوست
درد شکمی به ویژه در هنگام دفع، وجود خراش اطراف مقعد، علائم هموروئید (بواسیر)، بیرون‌زدگی روده، خونریزی و به طور شایع وجود توده مدفوع خشک شده بر سر راه مقعد، دفع مداوم ترشحات مدفوعی در طول روز و آلودگی لباس زیر که گاهی با اسهال اشتباه گرفته می‌شود، ولی در واقع خروج خود به خودی مدفوع آبکی‌تر از اطراف توده مدفوع خشک شده در انتهای روده است؛ مهم‌ترین عوارض یبوست در کودکان است.
 
زنگ خطرهای یبوست
بزرگ شدن شکم کودک، ‌وجود خون در مدفوع،‌ تغییر حجم مدفوع، تاخیر در رشد و اختلال در افزایش وزن، علامت‌هایی هستند که اگر در یک شیرخوار مشاهده شد باید والدین او را به نزد پزشک ببرند تا احتمال یبوست بررسی شود. یبوست می‌تواند نشانه یک بیماری باشد؛ بیماری‌های ستون فقرات، بیماری‌‌های دستگاه گوارش و‌ کم‌کاری تیروئید می‌توانند با یبوست خود را نشان دهـنـد.در بیماری هیرشپرونگ به صورت مادرزادی انتهای روده فاقد عصب است و به همین سبب روده حرکات کافی برای عبور مواد دفعی را ندارد. در چنین نوزادانی دفع اولیه در دوران نوزادی دچار اختلال و تاخیر می‌شود. لذا این بیماری نیازمند درمان سریع است زیرا موجب باقی ماندن مواد دفعی در روده و افزایش مقدار مواد دفعی همراه با از دست دادن آب آنها شده و منجر به بزرگ‌ شدن قطر روده‌ها و حتی سوراخ شدن روده‌ها می‌شود.


یبوست مزمن
در برخی موارد یبوست کودک برطرف نشده و نیاز به درمان پیدا می‌کند. این حالت را یبوست مزمن می‌نامند. مشخص‌ترین علامت آن، مشکل دفع دردناک مدفوع است. معمولا با عبور مدفوع این درد برطرف می‌شود، تا بار دیگر که مجددا نیاز به دفع باشد. شدت این دردها گاهی به حدی است که کودک از ترس درد، از اجابت مزاج خودداری می‌کند و مدفوع در روده کودک باقی مانده و به مشکل افزوده می‌شود.والدین باید توجه داشته باشند که درشیر خواران زیر سه ماه اگر یبوست بیشتر از 24 ساعت به طول انجامید و در کودکان سه ماهه تا 11 ساله اگر یک هفته درمان در منزل مفید واقع نشد، به مرور بر شدت بیماری افزوده می‌شود و با علائمی مانند درد مقعدی یا دردهای شکمی، تب و خون در مدفوع همراه می‌شود. در چنین شرایطی حتما باید نوزاد را به پزشک برد.


باید نبایدهای مصرف دارو
در یبوست‌های طولانی در صورت وجود توده سفت مدفوع، نخست با مداخلات پزشکی از طریق تنقیه و شیاف، توده را از میان برداشته و سپس درمان دارویی شروع می‌شود.از آنجایی که درمان دارویی برای طولانی مدت ادامه می‌یابد، پس باید از داروهای کم‌عارضه و بدون ایجاد عادت یا وابستگی استفاده کرد.
عوامل دارویی که برای کاهش قوام، مواد دفعی و نرمی مدفوع استفاده می‌شوند به دو گروه محرک و اسموتیک تقسیم می‌شوند. گروه محرک مانند روغن کرچک یا سنا که کمتر توصیه می‌‌شوند. عوامل اسموتیک که سبب جذب آب به طرف روده‌وشلی مدفوع می‌شوند برای مصرف طولانی مناسب‌ترند. عصاره مالت و پودر پلی‌اتیلن گلیکول که اغلب با شیر یا آب میوه مخلوط و مصرف می‌شوند از دسته عوامل اسموتیک هستند.نکته مهم در مصرف دارو عدم قطع زودرس آن است. اغلب والدین با بهبود حرکات روده یا ایجاد اسهال اقدام به قطع دارو می‌کنند که این امر سبب برگشت علائم می‌شود. ولی باید توجه داشت که دوره درمان دارویی در حدود چهار تا شش ماه به طول می‌انجامد.

دکتر مهتاب ملکی متخصص نوزادان
پرشین پرشیا

ایران گردی, پزشکی, پزشکی کودکان, عوامل ایجاد یبوست در نوزاد

جدیدترین مطالب بخش مجله پزشکی زیر مجموعه بخش کودکان

اسهال یکی از شایع ترین بیماری های دوران کودکی است. علل مختلفی مانند عفونت، عدم تحمل غذایی یا نوشیدن زیاد آب میوه می توانند باعث اسهال کودک شوند. تا ز
1394-8-4
مجید
1527
یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که معمولا کودکان و شیرخواران دچار آن می‌شوند، گوش‌درد است. فصل گرما، بچه‌ها بعد از برگشتن از استخر از گوش درد می‌نالند و فصل سرما بعد از سرما‌خوردگی و شروع آبریزش و سرفه.
1394-8-4
مجید
1429
   آسم یک بیماری التهابی دستگاه تنفسی است که متأسفانه میزان شیوع این بیماری و مرگ و میر ناشی از آن در دنیا رو به افزایش می باشد
1394-8-4
مجید
1180
 نوزادانی که دچار این مشکل هستنداغلب بیش از 3 ساعت در روز، 3 روز در هفته به مدت 3 هفته یا بیشتر گریه میکنند. این می تواند وضعیت ناراحت کننده برای والدین و کودک بوجود آورد.
1394-8-4
مجید
2800
ریسه رفتن یا حبس کردن نفس با تحریک، گریه، قطع تنفس و سیاهی دور لب کودک همراه است،
1394-8-4
مجید
1976
 بروز کم‌خونی در شیرخواران شایع است و بیش از ۴۰ درصد کودکان حتما کم‌خونی دارند اما اینکه چه درصدی از کودکان دچار کم‌خونی طبیعی‌اند
1394-8-4
مجید
998
یکی از ضروری ترین نیازهای مادر در دوران بارداری، داشتن یک رژیم غذایی سالم و مناسب است تا از افزایش گلوکز و انسولین کودک جلوگیری کند.
1394-8-4
مجید
969
اگر کودکتان زیر ۳ ماه سن دارد، حق دارید از این مساله بترسید و ترس تان موجه است ، چون درجه حرارت ۳۸ یا بالا‌تر در یک نوزادِ زیرِ ۳ ماه یک موردِ اورژانسی است 
1394-8-4
مجید
964
صرع کوچک در کودکان شایع است، در حدود چند ثانیه طول می‌کشد و به صورت خیره شدن و پلک‌ زدن فراوان در روز خود را نشان می‌دهد و با نفس‌های عمیق تشدید می‌شود.
1394-8-4
مجید
1116
36 مطلب آخر بخش مجله پزشکی
محققان علوم پزشکی در استرالیا روشی ابداع کردند که با استفاده از آن می توان مراحل بهبود بیماران مبتلا به سکته مغزی را تسریع کرد.
1394-4-4
مجید
1224
آب هندوانه یک نوشیدنی مفید برای تامین آب مورد نیاز بدن  بخصوص در فصل گرم تابستان محسوب می شود. 
1394-4-4
مجید
3178
گياهان دارويی از ارزش و اهميت خاصی در تأمين بهداشت و سلامتی جوامع برخوردار بوده و هستند.
1394-4-4
مجید
1414

مریم گلی از خانواده نعنا است که بیشتر از برگ‌های آن استفاده می‌شود

1394-4-14
مجید
1253
درخت سنجد و مروری بر خواص سنجد
1394-4-14
مجید
2682
درخت سیب در بیشتر نقاط دنیا پرورش داده می شود و سیب میوه ایست که می توان گفت در هر جای دنیا وجود دارد و همه مردم دنیا آنرا می شناسند
1394-4-14
مجید
2512

چه موقع بایستی جراحی آب مرروارید انجام شود؟

1394-5-1
مجید
1191
چگونه خطر ابتلاء به التهاب زبان را كاهش دهيم؟
1394-5-1
مجید
1152

دوران بارداری جزو مهمترین دوران زندگی مادر و جنین میباشد

1394-5-1
مجید
1127
ممکن است دوسوم مردم به هلیکوباکترپیلوری آلوده باشند
1394-5-3
مجید
1045

پاکسازی خاطرات ترسناک مغز

1394-5-3
مجید
1041
ژلوفن مسکن ژله‌ای شکل بوده و تنها تفاوت آن با ایبوپروفن ژله‌ای بودن آن است
1394-5-3
مجید
2148
در حالت عادی، زمانی که غذایی به دهان برده می‌شود دندان‌ها به کمک بزاق به جان آن افتاده و روانهٔ معده‌اش می‌کنند
1394-5-4
مجید
1527
این بیماری خطرناک با تشخیص و رسیدگی زودرس به کمک درمان های دارویی، لیزر و جراحی قابل کنترل و تا حد قابل توجهی درمان است.
1394-5-4
مجید
1281
کشف عامل ژنتیکی لکنت زبان،درمان‌های جدیدی برای بیماریهای گفتاری
1394-5-6
مجید
1359
تا مدت‌های طولانی، تصور می‌شد که افراد پراسترس‌تر برای آرام کردن خود، تمایل به سیگار کشیدن دارند. امروزه همه می‌دانند که این تصور کاملاً اشتباه است.
1394-5-6
مجید
1047
 مصرف بیش از اندازه و غیر منطقی کورتون‌ها عوارض جدی همچون پوکی استخوان، بروز آب مروارید چشم، التهاب، حساسیت و نازک شدن پوست افراد برجای می‌گذارد.
1394-5-9
مجید
976
گابا ناقل عصبی اصلی به وجود آورنده IPSPs در نورونهای مغزاست ودر نخاع نیز اهمیت دارد
1394-5-7
مجید
1910
حدود 4 درصد از مرگ‌های قلبی و عروقی به دلیل فشارخون بالا اتفاق می‌افتد و این خیلی نگران کننده است.
1394-5-30
مجید
1100
مطالعات فراوان نشان داده ، رعايت رژيم مديترانه‌اي باعث افزايش طول عمر، كاهش بيماري‌هاي قلبي –عروقي، كاهش سرطان و ساير بيماري‌هاي مرتبط با تغذيه مي‌شود.
1394-6-8
مجید
1037
كيست،فضايي داخل سینه است كه ديواره نازكي دارد و مايع درون آن يكدست و زلال است
1394-6-8
مجید
3464
همه قرص‌ها و داروها دارای عوارضی هستند که این عوارض در برخی افراد با شدت کمتری بروز می‌کند اما در برخی افراد شدید است.
1394-6-8
مجید
2426
بسیاری از افرادی که بر تغذیه‌ی سالم اصرار دارند، مواد غذایی را به عنوان خوب یا بد مطلق در نظر می‌گیرند و آن را مقوله‌ای سیاه و سفید می‌پندارند
1394-6-8
مجید
984
عادت‌های غذایی در طول دوران کودکی به دوران بزرگسالی انتقال می یابد.
1394-6-8
مجید
2044
تاکنون صدها عامل تولید شده که می‌تواند باعث انعقاد خون شود اما مسئله موجود این است که نمی‌توان این درمان‌ها را برای جریان شدید خون استفاده کرد،
1394-7-23
مجید
972
هرچند که بیمار شدن ربطی به روز، ماه و فصل خاصی ندارد، اما برخی بیماری‌ها در فصل‌های خاصی از سال شیوع بیشتری دارند. پاییز هم از این موضوع مستثنی نیست و این فصل زیبا هم بیماری‌های خاص خودش را دارد.
1394-7-23
مجید
1475
مهمترین اقدام درمانی استراحت است. باید به پا استراحت داد به این معنی که تا مدتی باید کمتر سر پا ایستاد و راه رفت. با هر قدمی که برداشته میشود فاشیای کف پا دچار کشش میشود و التهاب و درد بیشتر میشود. 
1394-7-23
مجید
834
ابرو یکی از اجزا صورت است که در زیبایی صورت نقش مهمی ایفا می کند و در صورت ریزش ابرو دچار تغییر عمده می شود. 
1394-7-23
مجید
1003
پوست بادمجان خاصیت ضد‌سرطانی دارد و سبب جلوگیری از پیری زودرس و کاهش سطح کلسترول خون نیز می‌شود.
1394-7-23
مجید
1385
دانه هل تقویت‌کننده معده، ضدنفخ و بادشکن است؛ در ضمن به هضم غذا هم کمک می‌کند.
1394-7-23
مجید
1057
بیماری پسوریازیس، یک بیماری شایع پوستی است که، چرخه زندگی سلول‌های پوستی را بهم می‌زند. 
1394-7-23
مجید
1051
یک متخصص قلب و عروق دندان درد و بغض گلو را از نشانه‌های سکته قلبی عنوان و تصریح کرد: بیماران قلبی باید از برف‌ پارو کردن، هل دادن و تعویض چرخ خودرو خودداری کنند.
1394-7-23
مجید
1038
زگیل های تناسلی یکی از شایع‌ترین انواع عفونت‌های مقاربتی می‌باشند که هم مردان و هم زنان را تحت تاثیر قرارداده و حداقل 50 درصد افرادیکه زندگی جنسی فعالی دارند، به بیماری زگیل تناسلی مبتلا می‌شوند.
1394-7-28
مجید
2668
درد کمر در دوران بارداری بسیار همه گیر است. دلایل شایع دردهای پشت و کمر در دوران بارداری شامل افزایش وزن، تغییر مرکز ایستایی بدن، عدم توازن عضلانی، تغییرات هورمونی (استروژن و ریلاکسین) است.
1394-7-28
مجید
1049
سرماخورده ام؟ یا آنفولانزا گرفته ام؟ هر دوی این بیماری ها در فصول سرد سال زیاد اتفاق می افتند، اما آیا به درستی می دانیم چه تفاوت هایی در این دو بیماری هست؟
 
1394-7-28
مجید
914
کُندُر   گیاهی دارویی است از راسته افراها (Sapindales) که از صمغ آن هم به عنوان خوشبو کننده استفاده می‌شود. صمغ کندر را معمولا با اسفنددانه می‌سوزانند.
1394-7-28
مجید
1071
مطالب تصادفی
بیمار نسبت به این تجربه‌ها احساس ترس و درماندگی می‌کند، اغلب رفتارهای آشفته و حاکی از بی‌قراری بروز می‌دهد و مدام تلاش می‌کند از یادآوری رویداد و سانحه اجتناب کند.
1394-10-15
مجید
1094
برخی از والدین وقتی کودک گریه می کند ،هرچیزی را که میخواهد در اختیارش میگذارند. این روش کاملا اشتباه است
1394-8-30
دکتر بهروز
1143
دلایل تلاش همسران برای انتخاب جنسیت به 2 گروه پزشکی و غیرپزشکی تقسیم می شود. درصدی از بیماریهای ژنتیکی فقط جنس مذکر را مبتلا می  کند
1394-8-4
مجید
1032
خطر ابتلا به سرطان پستان در زنان بلند قد
1396-6-28
نازنین
355
گلو درد در کودکان از سری مشکلات شایع می باشد. گلودرد در اکثر اوقات نشان دهنده ی یک بیماری عفونی است. گاهی نیز نشان دهنده ی گیر کردن غذا در گلوی کودک است.
1394-9-29
دکتر بهروز
2039
 بروز کم‌خونی در شیرخواران شایع است و بیش از ۴۰ درصد کودکان حتما کم‌خونی دارند اما اینکه چه درصدی از کودکان دچار کم‌خونی طبیعی‌اند
1394-8-4
مجید
998
عفونت بندناف یكی از عفونت‌های دوران نوزادی است و ترشحات زردرنگ و التهاب بندناف از دیگر علائم عفونت آن است.
1394-8-30
دکتر بهروز
1991
روان‌شناسان بالینی می‌توانند در بیمارستان‌های روانی، دادگاه‌های کودکان یا سازمان‌های نظارت بر بزهکاران، درمانگاه‌های بهداشت روانی، نهادهای ویژه با روان‌پزشکی، ارتباط نزدیک دارند.
1394-10-13
مجید
1289
بارداری معمولا 280 روز یا 40 هفته بطول می انجامد، که بطور قراردادی از اولین روز آخرین قاعدگی شروع می شود.
1394-10-18
مجید
1045
تحقیقات جدید نشان می دهد که لبخند زدن نوزادان تصادفی نیست و اصلی ترین دلیل آن همراه کردن فرد مقابل در تعامل لبخند زدن است.
1394-8-4
مجید
907
مطالعات فراوان نشان داده ، رعايت رژيم مديترانه‌اي باعث افزايش طول عمر، كاهش بيماري‌هاي قلبي –عروقي، كاهش سرطان و ساير بيماري‌هاي مرتبط با تغذيه مي‌شود.
1394-6-8
مجید
1037
دندان شیری در کودکان از 6ماهگی آغاز به رویش می‌کند و تا حدود 2.5 الی 3 سالگی رشد آن تکمیل می‌شود که این مساله ممکن است در کودکان پسر کمی با تاخیر آغاز شود.
1394-9-30
دکتر بهروز
3869
لینک باکس مطالب سایت