باغ و آب انبار شیخ ساوه بزرگترین کاروان سرا

تاریخ ارسال: 1394-8-24
نویسنده: مجید
دفعات بازید: 2449
«باغ شيخ» روستايي است از توابع بخش مرکزي شهرستان ساوه و در هشت کيلومتري شهر ساوه، اين روستا بر سر راه ساوه به باقرآباد قم در ميان دو روستاي «احمدآباد» و «طراز ناهيد» قرار دارد.
«باغ شيخ» از جمله روستاهاي کويري بشمار مي‌رود و معماري بافت تاريخي روستا نيز مطابق با ويژگي معماري شهرهاي کويري است اما در طول سال‌هاي اخير دچار تغييرات بسياري شده است.
بر اساس سرشماري مرکز آمار ايران در سال 1385 جمعيت اين روستا 1002 نفر(231 خانوار) است.
از جمله آثار تاريخي روستا، کاروانسراي عبدالغفارخان است که در سمت غرب روستا واقع شده و تاريخ بناي آن به سال 1240 ه.ق و دوران فتحعلي‌شاه قاجار باز مي‌گردد که خود مي‌تواند يکي از علل شکل‌گيري روستا باشد.
به گفته‌ي رئيس ميراث‌فرهنگي، گردشگري و صنايع‌دستي ساوه، کاروانسراها از جمله مکان‌هايي هستند که در گذشته در مسير راه‌هاي اصلي ساخته شده‌اند، از اين رو به‌لحاظ قرار گرفتن در مسير جاده از معماري ويژه‌اي برخوردار هستند.
«علي‌اکبر صديف» با تشريح ويژگي‌هاي کاروانسراي باغ شيخ افزود: اين کاروانسرا که به بزرگترين کاروانسراي باستاني کشور شهرت دارد، از زيباترين کاروانسراهاي واقع در دشت فلات بوده و داراي يک حياط مرکزي و چهار ايوان بزرگ در جوانب حياط است.

gallery_201511152366361332812

به گفته‌ي وي، در چهار گوشه حياط اصطبل‌هايي که به نام «شترخوان» معروف بوده‌اند، قرار دارند. اتاق مسافران در اطراف حياط مرکزي واقع شده است که چند پله هم از کف حياط بالاتر است تا هم از آب و گل و هم از گرد و خاک کف حياط دور باشند.
مصالح ساختماني به کار رفته در بنا آجر بوده و تزئينات آن عبارت است از نماکاري‌هاي آجري در پيشاني جلوخان کاروانسرا و ايوان‌هاي بزرگ و ورودي حياط که به‌صورت لوزي‌هاي متقاطع و درهم و دندانه‌دار و برجسته است.

هم‌چنين مقرنس‌کاري‌هاي گچي نيمه طاق غرفه، بدنه هشتي و دو طرف جلوخان ورودي کاروانسرا به طرز زيبا و جالبي تزئين شده‌اند.
آب انبار روستا نيز که از موقوفات عبدالغفارخان خلج است و به گواهي سنگ کتيبه آن به سال 1238 ه.ق ساخته شده است.
جلوخان آب انبار در جبهه‌ي شرقي بنا واقع شده و راه پله آن با 30 پله به پاشير راه مي‌يابد. منبع آب انبار چهارگوش است که سقف آن به وسيله‌ي طاق‌ها و گنبدهاي خفته که بر روي ستون چهارگوش وسط بدنه‌ي آب انبار زده شده مسقف شده است .
تزئينات نيمه طاق جلوخان اين آب انبار داراي مقرنس‌کاري گچي بسيار زيبايي به تقليد از مقرنس‌کاري‌هاي دوره صفوي است.
تکيه‌ي باغ شيخ در مرکز بافت روستايي با طرحي شبستاني و با 10 ستون استوانه‌اي با آجر اجرا شده و در محل تلاقي سه گذر اصلي ساخته شده است که حد خارجي آن با تبعيت از بافت ارگانيک به بدنه خانه‌ها و گذرها محدود شده و حلقه‌ي مرکزي آن يک شش ضلعي منتظم را تشکيل مي‌دهد.
در مرکز فضاي شش ضلعي حياط، سکويي به ارتفاع حدود دو پله و بيضي شکل جهت انجام مراسم شبيه‌خواني و تعزيه ساخته شده است.

gallery_201511152810859629263

اين تکيه فاقد سنگ‌نوشته و تاريخ است، اما نوع مصالح و طرز ايجاد ستون‌ها و طاق‌ها شباهت زيادي به طرز کار آب انبار و کارونسرا دارد.
در شرق روستاي باغ شيخ محوطه‌ي وسيعي در حدود 200*500 مترمربع قرار دارد که با توجه به آثار سفال‌هاي فيروزه‌اي رنگ مکشوفه از اين منطقه، مربوط به دوره اسلامي و خصوصاً دوره‌هاي سلجوقي و ايلخاني و تا اواسط قرن 8 ه.ق است.
متأسفانه اين اثر ملي و بناي تاريخي ارزشمند که نمونه‌اي از فرهنگ، هنر و معماري اصيل ايراني است، در معرض تخريب قرار دارد و اگر فکري براي مرمت و بهسازي اين ابنيه تاريخي نشود قطعاً از ميان مي‌رود.
گفته مي‌شود، اين بناي تاريخي در تملک شخصي است و هرگونه اقدام براي حفظ و نگهداري از اين اثر باستاني بايد از سوي صاحب ملک انجام شود.
اين اثر ملي در سال 54 به شماره 1185 در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيده است.

ایران گردی, استان مرکزی, ساوه, کاروان سرای باغ شيخ

جدیدترین مطالب بخش ایران گردی زیر مجموعه مرکزی
چشمه چپقلی چشمه‌ای در نزدیکی شهر اراک واقع در استان مرکزی است.
1394-8-20
مجید
1513
استان مرکزی به عنوان پایتخت صنعتی ایران تقریباً در مرکز ایران قرار دارد. بزرگترین شهر و مرکز استان مرکزی شهراراک می‌باشد.
1394-8-16
مجید
2144
این روستا در منطقه‌ای کوهستانى قرار دارد که کوه چشمه و کوه برف شاه در اطراف آن است و غارهای کوچک و بزرگ فراوانى در نزدیکى آن وجود دارد ارتفاع انجدان از سطح دریا دو هزار متر است.
1394-8-16
مجید
2438
غار گیوه کِش یکی از غارهای استان مرکزی است که در روستای انجدان* و 40 کیلومتری اراک قرار دارد.
1394-8-16
مجید
1812
غار آسیلی در 5 کیلومتری غرب روستای انجدان و 40 کیلومتری اراک در استان مرکزی قرار دارد.
1394-8-16
مجید
1693
این خانه قاجاری در محله «سه پل»، در شمال رودخانه قرار دارد. این خانه حدود دو هزار و پانصد متر مربع مساحت دارد و از مصالح خشت خام و گل چینه ساخته شده است.
1394-8-16
مجید
1049
اخيرا تصويري در وبلاگ‌هاي داخلي و سايت‌هاي خبري خارج از كشور منتشر شده كه يك پديده بي‌سابقه و حيرت‌آور يعني "امامزاده سيار"! را نشان مي‌دهد. 
1394-8-16
مجید
899
این بنای تاریخی در داخل شهر خمین قرار دارد و در زمان ساخت و استفاده اولیه در محله سرسبز و خرم و در میان باغهای این شهر واقع بوده است اما بعدها بویژه در طی 20 سال اخیر با توسعه محیط نام برده دستخوش تغییر و تحول گردیده است .
1394-8-17
مجید
1915
تیمره منطقه ای در تقاطع سرچشمه های رود اناربار است و قدیمی ترین نشانه های تمدن بشری در این نقطه یافت شده .
1394-8-17
مجید
3630
36 مطلب آخر بخش ایران گردی

همه چیز در باره آذربایجان غربی سرزمین شمس پیر مولوی

1394-3-31
مجید
1722
غار سهولان بعد از «غار عليصدر» همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد
1394-3-31
مجید
2080

مارمیشو؛ ناشناخته‌ای در دنیای ارومیه

1394-4-1
مجید
3799
قره کلیسا، کلیسایی تاریخی در استان آذربایجان غربی
1394-4-1
مجید
1252
تخت سلیمان ودریاچه پر رمز و راز آن
1394-4-1
مجید
3191
از تپه حسنلو چه میدانید؟
1394-4-1
مجید
3418
1394-4-2
مجید
2040
آشنایی با برج سه گنبد - آذربایجان‌غربی 
1394-4-3
مجید
2957

مسجد جامع ارومیه، مسجدی سلجوقی با محراب ایلخانی

1394-4-3
مجید
5079
1394-4-3
مجید
6405
كليسای سير، يكي از آثار سنگي استان اذربایجان غربی
1394-4-3
مجید
2060
استان آذربایجان شرقی (به پارسی باستان: آذربادگان) یکی از استان‌های ایران است
1394-4-3
مجید
2073
آسیاب‌خرابه (به ترکی آذربایجانی: خارابا دییرمان) یکی از مکان‌های دیدنی و گردش‌گری استان آذربایجان شرقی می‌باشد
1394-4-8
مجید
2628

بازار تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجري جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. 

1394-4-8
مجید
3724
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است.
1394-4-8
مجید
1484

کندوان در 50 كيلومتري جنوب غربي تبريز؛ يكي از روستاهاي دهستان سهند مي باشد 

1394-4-8
مجید
5621

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1481

خانه قدکی تبریز،از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده است

1394-4-10
مجید
1934

در اوایل سال 1337 خورشیدی کلنگ ساختمان موزه آذربایجان  زده شد

1394-4-10
مجید
1332

آشنایی با مقبره الشعرای تبریز

1394-4-11
مجید
3236

ایل گلی ( شاه گلی ) از گردشگاه های زیبای تبریز است که در جنوب شرقی تبریز بر دامنه تپه ای واقع شده است

1394-4-14
مجید
1381

مسجد کبود تبریز بنایش به ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد

1394-4-14
مجید
3661
حمام نوبر یکی از آثار تاریخی شهر تبریز است که در دوره قاجار ساخته شده است.
1394-4-14
مجید
2574

محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار شاعر پر آوازۀ کشورمان که با کتاب حیدر بابایه سلام به اوج شهرت رسید در روستای خشکناب تبریز دیده به جهان گشود

1394-4-15
مجید
3072

مجارشین یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبرف بخش مرکزی شهرستان اسکو قرار گرفته است

1394-4-15
مجید
2530
طبیعت زیبا و دل انگیز استان اردبیل در فصل بهار با چشم اندازهای روح نواز و گل های رنگارنگ در دشت های سبز و کوهپایه های استوار، دل هر گردشگری را می نوازد 
1394-4-18
مجید
3228

شهر سیاحتی سرعین در ‪ ۲۵‬ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه‌های آبگرم در ایرن است

1394-4-18
مجید
4337

اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود 5000 سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت ارتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا 5000 سال ميرساند.

1394-4-18
مجید
1545

بقعه شیخ صفی الدّین اردبیلی در مجموعه‌ای از آرامگاه‌های بزرگان، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی اردبیل، قرار دارد

1394-4-18
مجید
2941

علت نامگذاری این دریاچه، شوری بسیار زیاد آب آن بوده که امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، به طوریکه ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده می شود

1394-4-19
مجید
2361

این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغیرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد 

1394-4-19
مجید
1786

موزه مردم‌شناسی اردبیل در میدان عالی قاپوی اردبیل در محل حمام آقانقی (متعلق به دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری قمری) بنا شده است. هر ساله جمع کثیری از گردشگران از این مکان دیدن می نمایند.

1394-4-19
مجید
1243

مجموعه تاريخي بازار اردبيل در ميانه شهر و در طرفين خيابان امام خميني واقع گرديده و به جهت قدمت و دارا بودن معماري سنتي از بازارهاي تاريخي و جالب توجه ايران به شمار مي‌آيد

1394-4-19
مجید
1256

شیخ کلخوران در 3 کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است.این آبادی از دیر باز به علّت وجود آرامگاه جد سلاطین صفوی در آن، مورد توجه بوده است

1394-4-19
مجید
1327

مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازمانده مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته است

1394-4-19
مجید
2842

پلها و خانه هاي قديمي اردبیل

1394-4-19
مجید
4087
مطالب تصادفی
 مسجد عبداله بن عمر يكي از مساجد صدر اسلام است كه در روستاي شالان از توابع ريجاب واقع شده است. شالوده اين بنا بر روي بنايي قبل از اسلام ساخته شده است.
1394-6-23
مجید
1135
کاروانسرای شاه عباسی در وسط شهر آوج قرار دارد و وسعت تقریبی آن 55×58 متر می‌باشد و دارای طرح دو ایوانی است. 
1394-6-3
مجید
2361
مجموعه جنگلهای درختان سرسبز ساحلی مانگرو یا حرا که در حوالی جزیره قشم، بندرپل، جزیره هرمز و بندر خمیر به چشم می‌خورد را جنگل های شناور می نامند.
1394-8-26
مجید
2366
لافت بارزترین روستا در روستاهای ساحلی قشم است . 
1394-8-28
مجید
920

ارگ تبریز (علی‌شاه) نام یک بنای تاریخی در تبریز است

1394-4-8
مجید
1481
در ساحل بندر انزلی در دل دریا فانوسی دریایی دیده می شود که در سال 1230 تا 1234 ه ق در زمان ناصرالدین شاه توسط خسرو خان گرجی حاکم وقت ساخته شده است.
1394-7-27
مجید
3180
کلشتر یکی از روستاهای استان گیلان در ایران است. این روستا در بخش مرکزی شهرستان رودبار جای دارد و مرکز دهستان کلشتر است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این روستا ۱۲۷۲ نفر (۴۰۹ خانوار) بوده است
1394-8-3
مجید
2141
پلی قدیمی مربوط به سده ۱۲ هجری قمری بر روی رودخانه بابلرود شهرستان بابل استان مازندران می‌باشد.
1394-8-10
مجید
1104
رباط شرف کاروانسرایی در ۴۵ کیلومتری شهر سرخس
1394-4-28
مجید
2305
در كنارجنوب شرقی شهر تاكستان برجی آجری ازبناهای دوره سلجوقی برجای مانده كه به نام بقعه پیر شناخته می شود .
1394-6-1
مجید
2487
این نقش برجسته در شهرستان ممسني در استان فارس است که در فاصله 150 کیلومتري شمال غربي شيراز قرار گرفته است.
1394-5-20
مجید
2146
سردر ورودی بقعه مسقف به طاق آهنگ با قوسی پنج اوهفت وسه طاق نمای گچی بری رسمی بندی می باشد که طاق نمای میانی بزرگتر است .
1394-9-11
مجید
1617
لینک باکس مطالب سایت